Chapter 40

श्रीगणेशाय नमः । श्रीगुरुभ्यो नमः । श्रीपांडुरंगाय नमः । श्रीकुलदेवतायै नमः । श्रीमातापितृभ्यां नमः ।

Shri Ganeshaaya Namah | Shri Gurubhyo Namah | Shri Paandurangaaya Namah | Shri Kuladevataayai Namah | Shri Maataa pitribhyaam Namah |

Ovee 1

जयजयाजी पंढरीनाथा । पुंडलिकवरदा रुक्मिणीकांता । दीनबंधो अनाथनाथा । पुढें ग्रंथा बोलवीं

Jaya-jaya-ji Pandharee-naathaa | Pundalika-varadaa Rukminee-kaantaa | Deena Bandho Anaatha-naathaa | Pudhe granthaa bolavee ||

Ovee 2

मागिले अध्यायीं रसाळ वचन । तुवां बोलविले कृपेंकरुन । स्वर्गीं चरपटनाथें जाऊन । इंद्राचा गर्व हरिलासे

Maagile adhyaayee rasaala vachanu | Tuvaa bolavile kripe-karunu | Svargee Charapata-naathe jaauunu | Indraachaa garva harilaase ||

Ovee 3

हरिहरांची जिंकूनि कोटी । पुढें लोभाची केली भेटी । गमनकळा नारदहोटीं । प्राप्त झाली महाराजा

Hari-haraanchee jinkuuni kotee | Pudhe lobhaachee kelee bhetee | Gamana-kalaa Naarada-hotee | Praapta jhaalee Mahaaraajaa ||

Ovee 4

उपरी मणिकर्णिंकेचें करुनि स्नान । पुढें पातले पाताळभुवन । घेऊनि बळीचा गौरव मान । वामनातें भेटला

Uparee Manikarninkeche karuni snaanu | Pudhe paatale Paataala-bhuvanu | Gheuuni Balee-chaa gaurava maanu | Vaamanaate bhetalaa ||

Ovee 5

भोगावतीची करुनि आंघोळी । पुनः पातला भूमंडळीं । यावरी कथा पुढें कल्होळीं । नवरसांतें वाढीं कां

Bhogaavatee-chee karuni aangholee | Puna paatalaa bhoo-mandalee | Yaavaree kathaa pudhe kalholee | Nava-rasaate vaadhee kaa ||

Ovee 6

असो आतां रमारमण । ग्रंथाक्षरीं बैसला येऊन । तरी पुढें श्रोतीं सावधान । कथारस घ्यावा कीं

Aso aataa Ramaa-ramanu | Grantha-aksharee baisalaa yeuunu | Taree pudhe shrotee saavadhaanu | Kathaa-rasa ghyaavaa kee ||

Ovee 7

इंद्र चरपटीनें जिंकिला । वैभवें मशकतुल्य केला । तरी तो विस्मयवान खोंचला । खडतरपणीं हृदयांत

Indra Charapateene jinkilaa | Vaibhave mashaka-tulya kelaa | Taree toh vismayavaana khonchalaa | Khadatara-panee hridayaantu ||

Ovee 8

मग जो गुरु वाचस्पती । परम ज्ञाता सर्वज्ञमूर्ती । सहस्त्रनयन तयाप्रती । घेऊनियां बैसलासे

Maga jo guru Vaachaspatee | Parama jnyaataa sarva-jnya-moortee | Sahastra-nayana tayaapratee | Gheuuniyaa baisalaase ||

Ovee 9

देवमंडळांत सहस्त्रनयन । घेऊनि बैसलासे कनकासन । जैसा नक्षत्रीं रोहिणीरमण । अति तेजें मिरवला

Deva-mandala-anta Sahastra-nayanu | Gheuuni baisalaase kanaka-asanu | Jaisaa nakshatree Rohinee-ramanu | Ati teje miravalaa ||

Ovee 10

ऐशा रीतीं पाकशासन । बैसला सेवूनि सभास्थान । मग बृहस्पतीसी विस्मयरत्न । चरपटप्रताप सांगतसे

Aishaa reetee Paaka-shaasanu | Baisalaa sevuuni sabhaa-sthaanu | Maga Brihaspateesee vismaya-ratnu | Charapata-prataapa saangatase ||

Ovee 11

अहा वय धाकुटें सान स्वरुप । परी अर्कासमान थोर प्रताप । हरिहरादि करुनि लोप । स्थापूनि गेला आपुलेंचि

Ahaa vaya dhaakute saana svarupu | Paree Arkaa-samaana thora prataapu | Hari-haraadi karuni lopu | Sthaapuuni gelaa aapulenchi ||

Ovee 12

तरी वाताकर्षणविद्या सबळ । देवदानव झाले निर्बळ । नाथपंथीं हें महाबळ । आतळलें कैसें कळेना

Taree vaataa-karshana-vidyaa sabalu | Deva-daanava jhaale nirbalu | Naatha-panthee hey mahaabalu | Aatala-le kaise kalenaa ||

Ovee 13

तरी यातें करुनि उपाव । साध्य करावी इतुकी ठेव । या कर्मासी कोण लाघव । स्वीकारावें महाराजा

Taree yaate karuni upaavu | Saadhya karaavee itukee thevu | Yaa karmaa-see kona laaghavu | Sveekaaraave Mahaaraajaa ||

Ovee 14

कीं तयाच्या गृहाप्रती जाऊन । दास्य करावें मनोधर्में । तोषवूनि सर्व कर्म । महीवरी मिरवावें

Kee tayaachyaa grihaa-pratee jaauunu | Daasya karaave mano-dharme | Toshavuuni sarva karmu | Maheevaree miravaave ||

Ovee 15

असो यापरी यत्न करुन । भेट घ्यावी त्या गंवसून । परी ते जोगी तीव्रपणें । वर्तताती सर्वदा

Aso yaaparee yatna karunu | Bheta ghyaavee tyaa gavasuunu | Paree tey jogee teevrapane | Vartataatee sarvadaa ||

Ovee 16

तरी उगलीच घेऊनि सदृढ भेट । अर्थ वदावा तयासी निकट । परी काय चाड आमुची अलोट । कार्यार्थी भीड कोणती

Taree ugaleecha gheuuni sadrudha bhetu | Artha vadaavaa tayaasee nikatu | Paree kaaya chaada aamuchee alotu | Kaarya-arthee bheeda konatee ||

Ovee 17

तरी भिडेचें उपजेपण । उजेड पडेल दासत्वेंकरुन । तयामागें रानोरान । अपार मही हिंडावी

Taree bhideche upaje-panu | Ujeda padela daasatve-karunu | Tayaa-maage raano-raanu | Apaara mahee hindaavee ||

Ovee 18

तरी हिंडल्यानें कोणे काळीं । उदय पावेल कृपानव्हाळी । अमरपुरींची देवमंडळी । तेजोयुक्त होईल

Taree hindalyaane kone kaalee | Udaya paavela kripaa-navhaalee | Amarapureen-chee deva-mandalee | Tejo-yukta hoeelu ||

Ovee 19

म्हणाल ऐसें कासयानें । हा विपर्यास येईल घडोन । तरी महीं होतो पुण्यपावन । आसन माझें घेतसे

Mhanaala aise kaasayaanu | Haa viparyaasa yeeela ghadonu | Taree mahee hoto punyapaavanu | Aasana maajhe ghetase ||

Ovee 20

तरी मी येथें सावधान । करुनि रक्षितों आपुलें आसन । तस्मात् अमरावती सोडून । जाणें नाहीं मजलागीं

Taree mee yethe saavadhaanu | Karuni rakshito aapule aasanu | Tasmaatu Amaraavatee soduunu | Jaane naahee majalaagee ||

Ovee 21

ऐसें बोलतां अमरपती । बोलता झाला वाचस्पती । म्हणे महाराजा नाथाप्रती । येथेंचि आणावें महायंत्नें

Aise bolataa Amarapatee | Bolataa jhaalaa Vaachaspatee | Mhane Mahaaraajaa Naathaa-pratee | Yethenchi aanaave mahaa-yantne ||

Ovee 22

तरी तो यत्न म्हणसील कैसा । यत्न करावा सोमभासा । त्या निमित्तें नाथ राजसा । घेऊनि यावें स्वर्गासी

Taree toh yatna mhanaseela kaisaa | Yatna karaavaa soma-bhaasaa | Tyaa nimitte Naatha raajasaa | Gheuuni yaave svargaasee ||

Ovee 23

मग तो येथें आल्यापाठीं । दावूनि भक्तिची अपार कोटी । मोह उपजवोनि नाथापोटीं । कार्य साधूनि घेइंजे

Maga toh yethe aalyaa-paathee | Daavuuni bhaktichee apaara kotee | Moha upajavoni Naathaa-potee | Kaarya saadhuuni gheinje ||

Ovee 24

ऐसें बोलतां तपोद्विज । परम तोषला अमरराज । उपरी म्हणे महाराज । कोणा पाठवूं पाचाराया

Aise bolataa tapodviju | Parama toshalaa Amararaaju | Uparee mhane Mahaaraaju | Konaa paathavoo paachaaraayaa ||

Ovee 25

यावरी बोले कचतात । हे महाराज अमरनाथ । मच्छिंद्रपिता अष्टवसूंत । उपरिचर नामें मिरवतसे

Yaavaree bole Katha-taatu | Hey Mahaaraaja Amaranaathu | Machchindra-pitaa Ashta-vasootu | Uparichara naame miravatase ||

Ovee 26

उपरिचर जातां महीतळवटीं । मच्छिंद्राची घेईल भेटी । सांगूनि त्यातें कार्य शेवटीं । मग मच्छिंद्र आम्हां बोधील

Uparichara jaataa mahee-talavatee | Machchindraachee gheeela bhetee | Saanguuni tyaate kaarya shevatee | Maga Machchindra aamhaa bodheelu ||

Ovee 27

तरी त्यातें पाचारुन । कार्ययज्ञाचा वदूनि काम । विमानयानीं आरुढ करुन । पाठवावा महाराजा

Taree tyaate paachaarunu | Kaarya-yajnya-achaa vaduuni kaamu | Vimaana-yaanee rudha (aarudha) karunu | Paathavaavaa Mahaaraajaa ||

Ovee 28

यापरी मच्छिंद्रनाथ । आला असतां अमरपुरींत । गौरवोनि तुवां त्यातें । तुष्टचित्तीं मिरवावा

Yaaparee Machchindra Naathu | Aalaa asataa amarapuree-tu | Gauravoni tuvaa tyaate | Tushta-chittee miravaavaa ||

Ovee 29

तरी शक्ति तव सरितालोट । मच्छिंद्र उदधिपोट । संगमितां पात्र अलोट । प्रेमतोय भरलें असे

Taree shakti tava saritaa-lotu | Machchindra udadhi-potu | Sangamitaa paatra alotu | Prema-toya bharale ase ||

Ovee 30

तरी सुमुखाचें पडतां जळ । कार्यशुक्तिकामुक्ताफळ । तूतें ओपील तपोबळ । नवनाथ आणोनियां

Taree sumukhaache padataa jalu | Kaarya-shukti-kaa-muktaa-phalu | Toote opeela tapobalu | Navanaatha aanoniyaa ||

Ovee 31

मग तो मुक्त अविंधविधी । लावी भक्तीच्या शस्त्रास्त्रसंधी । मग तें रत्न कर्णविधीं । स्वीकारीं कां महाराजा

Maga toh mukta avindha-vidhee | Laavee bhaktee-chyaa shastra-astra-sandhee | Maga tey ratna karna-vidhee | Sveekaaree kaa Mahaaraajaa ||

Ovee 32

ऐसें ऐकूनि गुरुवचन । परम तोषला सहस्त्रनयन । मग रथीं मातली पाठवोन । उपरिचरा पाचारी

Aise aikuuni guru-vachanu | Parama toshalaa Sahastra-nayanu | Maga rathee Maatalee paathavonu | Uparicharaa paachaaree ||

Ovee 33

उपरिचर येतां वदे त्यातें । म्हणे महाराजा कामना मनांत । उदेली करुं सोममखातें । पूर्ण करीं आतां तूं

Uparichara yetaa vade tyaate | Mhane Mahaaraajaa kaamanaa manaatu | Udelee karu soma-makhaate | Poorna karee aataa too ||

Ovee 34

तरी विमानयानीं करोनि आरोहण । जाऊनियां पाहीं मच्छिंद्रनंदन । उपरी त्यातें सवें घेऊन । जावें नवनाथमेळीं

Taree vimaana-yaanee karoni aarohanu | Jaauuniyaa paahee Machchindra-nandanu | Uparee tyaate save gheuunu | Jaave Navanaatha-melee ||

Ovee 35

मग ते आर्या भावार्थित । मेळवोनि आणि अमरपुरींत । सोममखाचें सकळ कृत्य । तयां हस्तें संपादूं

Maga tey aaryaa bhaavaarthitu | Melavoni aani amarapuree-tu | Soma-makhaache sakala krityu | Tayaa haste sampaadoo ||

Ovee 36

अवश्य म्हणे वसुनाथ । तत्काळ विमानयानीं बैसत । बद्रिकाश्रमीं मच्छिंद्रनाथ । लक्षूनिया पातला

Avashya mhane Vasu-naathu | Tatkaala vimaana-yaanee baisatu | Badrikaa Aashramee Machchindra Naathu | Lakshuuni-yaa paatalaa ||

Ovee 37

तों गोरक्ष धर्मनाथ । चौरंगी कानिफा गोपीचंद राजसुत । जालंदर अडभंगीनाथ । तीर्थस्थानीं ऐक्यमेळा झाला असे

Toh Goraksha Dharma-naathu | Chaurangee Kaaniphaa Gopeechanda raaja-sutu | Badrikaa Aashramee Jaalandara Adabhangee-naathu | Teertha-sthaanee aikyamelaa jhaalaa ase ||

Ovee 38

ऐशा समुदायांत मच्छिंद्रनाथें । अवचटपणीं देखिला तात । मग उठोनि मौळी चरणांते । समर्पीत महाराजा

Aishaa samudaayaata Machchindra Naathe | Avachatapanee dekhilaa taate | Maga uthoni maulee charanaante | Samarpeeta Mahaaraajaa ||

Ovee 39

मग नाथ वसु भेटून । बैसला सकळांमध्यें वेष्टून । म्लानवाणीं कार्यरत्न । अमरांचें सांगतसे

Maga Naatha Vasu bhetuunu | Baisalaa sakalaammadhye veshtuunu | Mlaanavaanee kaaryaratnu | Amaraanche saangatase ||

Ovee 40

म्हणे महाराज हो शक्रापोटीं । अर्थ उदेला मखकोटीं । तरी आपण नवही जेठी । साह्य व्हावें कार्यार्था

Mhane Mahaaraaja ho Shakraa--potee | Artha udelaa makhakotee | Taree aapana navahee jethee | Saahya vhaave kaarya-arthaa ||

Ovee 41

बहुतांपरी करुनि भाषण । सर्वांचे तुष्ट केलें मन । उपरी मच्छिंद्रातें बोधून । अवश्यपणीं वदविलें

Bahutaan-paree karuni bhaashanu | Sarvaanche tushta kele manu | Uparee Machchindraate bodhuunu | Avashya-panee vadavile ||

Ovee 42

मग जालंदर कानिफा चौरंगी । मच्छिंद्र गोरक्ष अडभंगी । गोपीचंद रायादि अन्य जोगी । आरुढ झाले विमानीं

Maga Jaalandara Kaaniphaa Chaurangee | Machchindra Goraksha Adabhangee | Gopeechanda raayaadi anya jogee | Aarudha jhaale vimaanee ||

Ovee 43

गौडबंगालीं हेलापट्टण । प्रविष्ट झालें तैं विमान । रावगोपीचंदमातेसी भेटून । समागमें घेतली

Gauda-bangaalee Helaa-pattanu | Pravishta jhaale tai vimaanu | Raava-gopeechanda-maatesee bhetuunu | Samaagame ghetalee ||

Ovee 44

उपरी विमानयानी होऊन । पहाते झाले वडवालग्राम तेथून । तेथें वटसिद्धनागनाथ पाहून । आरुढ केला विमानीं

Uparee vimaana-yaanee houunu | Pahaate jhaale vadavaala-graama tethuunu | Tethe Vata Siddha Naaga Naatha paahuunu | Aarudha kelaa vimaanee ||

Ovee 45

तेथूनि भर्तरीचें करुनि काम । विमान चालविती इच्छिल्या व्योमें । तों गौतमीतीरीं नाथ उत्तम । जती भर्तरी अवतरला असे

Tethuuni Bhartareeche karuni kaamu | Vimaana chaalavitee ichchilyaa vyome | Toh Gautamee-teeree Naatha uttamu | Jatee Bhartaree avataralaa ase ||

Ovee 46

यापरी तीर्थें करितां महीपाठीं । महासिद्ध जो नाथ चरपटी । अवंतीसी होता ताम्रपर्णीकांठीं । सवें घेतला महाराजा

Yaaparee teerthe karitaa mahee-paathee | Mahaasiddha jo Naatha Charapatee | Avanteesee hotaa Taamraparnee-kaanthee | Save ghetalaa Mahaaraajaa ||

Ovee 47

तेथूनि पुण्यमान देशीं विटग्राम नामानें । पाहते झाले विमानयानें । तेथें रेवणसिद्ध बोधून । आरुढ केला विमानीं

Tene (Tethuuni) punyamaana deshee Vita-graama naamaane | Paahate jhaale vimaanayaane | Tethe Revanasiddha bodhuunu | Aarudha kelaa vimaanee ||

Ovee 48

असो नवनाथ परिवारासहित । ते विमानयानीं झाले स्थित । चौर्यायशीं सिद्धांसमवेत । अमरपुरीं पातले

Aso Navanaatha parivaaraa-sahitu | Tey vimaana-yaanee jhaale sthitu | Chaureshi (Chauryaayashee) siddhaa-samavetu | Amarapuree paatale ||

Ovee 49

विमान येतां ग्रामद्बारीं । सामोरा आला वृत्रारी । परम गौरवोनि वागुत्तरीं । चरणांवरी लोटला

Vimaana yetaa graama dbaaree | Saamoraa aalaa Vritraaree | Parama gauravoni vaaguttaree | Charanaa-varee lotalaa ||

Ovee 50

सकळां करोनि नमनानमन । नेत सदना सहस्त्रनयन । आपुल्या आसनीं बैसवोन । षोडशोपचारें पूजिलें

Sakalaa karoni namana-namanu | Neta sadanaa Sahastranayanu | Aapulyaa aasanee baisavonu | Shodasha-upachaare poojile ||

Ovee 51

नवनाथां पाहोनि सकळ अमर । मनीं संतोषले अपार । तेज पाहोनियां गंभीर । उभे तेथें ठाकले

Navanaathaa paahoni sakala amaru | Manee santoshale apaaru | Teja paahoniyaa gambheeru | Ubhe tethe thaakale ||

Ovee 52

मग हवनकृत्य मनकामना । वदता झाला सकळ जनां । म्हणे महाराजा कवणे स्थाना । सिद्धअर्थ अर्थावा

Maga havanakritya mana-kaamanaa | Vadataa jhaalaa sakala janaa | Mhane Mahaaraajaa kavane sthaanaa | Siddhaartha arthaavaa ||

Ovee 53

मग वाचस्पति आणि मच्छिंद्रनाथ । म्हणती सुरवरपाळा ऐक मात । सिंहलद्वीपीं स्थान अद्भुत । यज्ञ तेथे करावा

Maga Vaachaspati aani Machchindra Naathu | Mhanatee sura-vara-paalaa aika maatu | Sinhaladveepee sthaana adbhutu | Yajnya tethe karaavaa ||

Ovee 54

अटव्य कानन आहे तुमचें । शीतळ छायाभरित जळाचें । तेथें न्यून साहित्याचें । पडणार नाहीं कांहींच

Atavya kaanana aahe tumache | Sheetala chaayaa-bharita jalaache | Tethe nyuuna saahityaache | Padanaara naahee kaanheencha ||

Ovee 55

उपरिचर वसु गंधर्व घेऊन । पाहते झाले अटव्यवन । तेथें यज्ञसाहित्य आहुती करुन । यज्ञआरंभ मांडिला

Uparichara Vasu Gandharva gheuunu | Paahate jhaale atavya-vanu | Tethe yajnya-saahitya aahutee karunu | Yajnya-aarambha maandilaa ||

Ovee 56

दंपत्य बैसोनि सहस्त्रनयन । मंत्रप्रयोगीं बृहस्पति आपण । यज्ञआहुती नवही जण । स्वाहा म्हणोनि कुंडीं टाकिती

Dampatya baisoni Sahastra-nayanu | Mantra-prayogee Brihaspati aapanu | Yajnya-aahutee navahee janu | Svaahaa mhanoni kundee taakitee ||

Ovee 57

परी कीलोतळेचे सीमेआंत । अटव्यवन होतें अद्भुत । यज्ञ होतां मीननाथ । मच्छिंद्रातें आठवला

Paree Keelotale-che seeme-aatu | Atavyavana hote adbhutu | Yajnya hotaa Meena-naathu | Machchindraate aathavalaa ||

Ovee 58

मग पाचारोनि उपरिचर तात । मच्छिंद्र म्हणे जी वसु समर्थ । सिंहलद्वीपीं मीननाथ । कवण ग्रामीं ठेविला

Maga paachaaroni Uparichara taatu | Machchindra mhane jee Vasu samarthu | Sinhala-dveepee Meena-naathu | Kavana graamee thevilaa ||

Ovee 59

येरु म्हणे त्याच्या ग्रामसीमेंत । अटव्यवन हें विख्यात विराजित । तरी कीलोतळेसहित मीननाथ । पाचारितों आतांचि

Yeru mhane tyaachyaa graama-seementu | Atavya-vana hey vikhyaata viraajitu | Taree Keelotalesahita Meena-naathu | Paachaarito aataanchi ||

Ovee 60

मग उपरिचर वसु प्रत्यक्ष जाऊन । मीननाथासह कीलोतळेरत्न । पाचारुनि एक क्षण । भेटी केली उभयतां

Maga Uparichara Vasu pratyaksha jaauunu | Meena-naatha-asaha Keelotale-ratnu | Paachaaruni eka kshanu | Bhetee kelee ubhayataa ||

Ovee 61

परम स्नेहानें क्षणएक कांहीं । वाहवले मोहप्रवाहीं । उपरी दारा सुत तया ठायीं । मच्छिंद्रानें ठेविले

Parama snehaane kshana-eka kaanhee | Vaahavale moha-pravaahee | Uparee daaraa suta tayaa thaayee | Machchindraane thevile ||

Ovee 62

चौरंगी आणि अडभंगीनाथ । मिरवत बैसविले समुदायांत । यज्ञआहुती तयांचे हस्तें । स्वीकारीत महाराजा

Chaurangee aani Adabhangee-naathu | Miravata baisavile samudaayaatu | Yajnya-aahutee tayaanche haste | Sveekaaree-ta Mahaaraajaa ||

Ovee 63

दहा नाथ यज्ञआहुती । प्रवाहीं चाले मच्छिंद्रजती । पुत्रमोह धरोनि चित्तीं । अभ्यासातें बैसविला

Dahaa Naatha yajnya-aahutee | Pravaahee chaale Machchindra-jatee | Putra-moha dharoni chittee | Abhyaa-saate baisavilaa ||

Ovee 64

अभ्यास करितां मीननाथ । वाचस्पती शक्रासी बोलत । म्हणे महाराजा यज्ञार्थ । तुम्ही बैसतां सरेना

Abhyaasa karitaa Meena-naathu | Vaachaspatee Shakraasee bolatu | Mhane Mahaaraajaa yajnya-arthu | Tumhee baisataa sarenaa ||

Ovee 65

तरी दंपत्यार्थ उपरिचरवसु । बैसवोनि पहावा अर्थ सुरसु । ऐसें बोलतां प्राज्ञ विशेषु । अमरपाळ समजला

Taree dampatya-artha Uparichara-vasu | Baisavoni pahaavaa artha surasu | Aise bolataa praajnya visheshu | Amara-paala samajalaa ||

Ovee 66

मग हातींचें सोडूनि यज्ञकंकण । वसुहातीं केलें स्थापन । मग न्यूनपणें बहुतां प्रार्थून । निजदृष्टीं विलोकी

Maga haateeche soduuni yajnya-kankanu | Vasu-haatee kele sthaapanu | Maga nyuuna-pane bahutaa praarthuunu | Nija-drishtee vilokee ||

Ovee 67

सर्व पदार्थ आणवोनि आपण । अंगें झिजे शचीनंदन । उदकपात्र मागतां जाण । सिद्ध होय पुढारा

Sarva padaartha aanavoni aapanu | Ange jhije Shachee-Ramanu | Udaka-paatra maagataa jaanu | Siddha hoya pudhaaree ||

Ovee 68

स्वाद्य भोज्य षड्रस अन्न । करें आणीतसे पात्रीं वाढून । शेवटीं शिणले जतींचे चरण । निजहस्तीं चुरीतसे

Svaadya bhojya shad-rasa annu | Kare aaneetase paatree vaadhuunu | Shevatee shinale jateenche charanu | Nijahastee chureetase ||

Ovee 69

ऐसी सेवा करितां संपन्न । तुष्ट होतसे जतींचें मन । हृदयीं भाविती यावरुन । प्राणसांडी करावी

Aisee sevaa karitaa sampannu | Tushta hotase jateenche manu | Hridayee bhaavitee yaavarunu | Praana-saandee karaavee ||

Ovee 70

येरीकडे मीननाथ- ।-सुतासी विद्या अभ्यासीत । तो समय जाणोनि सापेक्ष । इंद्र मयूरवेषें नटलासे

Yereekade Meena-naatha- | -sutaasee vidyaa abhyaaseetu | Toh samaya jaanoni saapekshu | Indra mayoora-veshe natalaase ||

Ovee 71

निकट तरुशाखेवरती । विद्या अभ्यासीत गुप्तपंथीं । तों अकस्मात वातास्त्र जपती । वाताकर्षण लाधलें

Nikata taru-shaakhe-varatee | Vidyaa abhyaa-seeta gupta-panthee | Toh akasmaata Vaata-astra japatee | Vaataa-karshana laadhale ||

Ovee 72

दैवें सर्व तपरहाटी । सकळ लाधली हातवटी । उपरी वाताकर्षणविद्या पाठीं । वातप्रेरक अस्त्र लाधलें

Daive sarva taparahaatee | Sakala laadhalee haatavatee | Uparee vaataa-karshana-vidyaa paathee | Vaata-preraka astra laadhale ||

Ovee 73

ऐसी विद्या होतां सघन । परम हरुषला सहस्त्रनयन । परी एक संवत्सर होतां यज्ञ । अभ्यासीत तंववरी

Aisee vidyaa hotaa saghanu | Parama harushalaa Sahastra-nayanu | Paree eka samvatsara hotaa yajnyu | Abhyaa-seeta tavavaree ||

Ovee 74

असो हवनअर्पणआहुती । मख पावूनि पूर्ण समाप्ती । मग मच्छिंद्रनाथ प्राज्ञिक जती । अग्रपूजे बैसला

Aso havana-arpanaa-ahutee | Makha paavuuni poorna samaaptee | Maga Machchindra Naatha praajnyika jatee | Agrapooje baisalaa ||

Ovee 75

मग पूजा करोनि सांगोपांग । उपरी त्रिदर्शनाथें पूजिलें अंग । वस्त्रभूषणें चांग । देऊनियां गौरविलें

Maga poojaa karoni saango-paangu | Uparee Dashama-naathe (Dashanoo-naathe) poojile angu | Vastra-bhooshane chaangu | Deuuniyaa gauravile ||

Ovee 76

सकळां बैसवोनि कनकासनीं । उभा राहिला जोडोनि पाणी । सर्वांसी वदे म्लानवदनीं । नाथ वचन माझें परिसा

Sakalaa baisavoni kanaka-aasanee | Ubhaa raahilaa jodoni paanee | Sarvaansee vade mlaana-vadanee | Naatha vachana maajhe parisaa ||

Ovee 77

मातें घडला एक अन्याय । परी आपण सहन करा समुदाय । म्यां मयूरवेष धरुनि मायें । अभ्यासिलें विद्येतें

Maate ghadalaa eka anyaayu | Paree aapana sahana karaa samudaayu | Myaa mayoora-vesha dharuni maaye | Abhyaasile vidyete ||

Ovee 78

मीनजतीचा प्रताप गहन । मज सांपडले विद्यारत्न । तरी आपुला वर त्यातें देऊन । सनाथपणीं मिरवावें

Meena-jateechaa prataapa gahanu | Maja saampadale vidyaa-ratnu | Taree aapulaa vara tyaate deuunu | Sanaatha-panee miravaave ||

Ovee 79

ऐसें बोलतां अमरनाथ । सर्वांसी समजले तस्करीकृत्य । मग ते कोपोनि परम चित्तांत । शापवचन बोलताती

Aise bolataa Amaranaathu | Sarvaansee samajale taskaree-krityu | Maga tey koponi parama chittaatu | Shaapa-vachana bolataatee ||

Ovee 80

म्हणती इंद्रा तूं कृत्रिम । आणिलें ठकवावया कारण । तरी चोरुनि घेतलें विद्यारत्न । निष्फळ होईल तुजलागीं

Mhanatee Indraa too kritrimu | Aanile thakavaavayaa kaaranu | Taree choruni ghetale vidyaa-ratnu | Nishphala hoeela tujalaagee ||

Ovee 81

ऐसें बोलतां सकल जती । मग उपरिचर वसु वाचस्पती । गौरवोनि अपार युक्तीं । तुष्ट केलें चित्तांत

Aise bolataa sakala jatee | Maga Uparichara Vasu Vaachaspatee | Gauravoni apaara yuktee | Tushta kele chittaatu ||

Ovee 82

म्हणती महाराजा शपमोचन । पुढें बोला कांहीं वचन । मग ते बोलती तयाकारण । तप आचरावें इंद्रानें

Mhanatee Mahaaraajaa shapa-mochanu | Pudhe bolaa kaanhee vachanu | Maga tey bolatee tayaa-kaaranu | Tapa aacharaave Indraane ||

Ovee 83

द्वादश वर्षें तप आचरितां । विद्या फळेल तत्त्वतां । परी नाथपंथीं छळ न होतां । पदरावरी पडेल

Dvaadasha varshe tapa aacharitaa | Vidyaa phalela tattvataa | Paree Naatha-panthee chala na hotaa | Padaraa-varee padelu ||

Ovee 84

ऐसें बोलोनि सकळ जती । विमानारुढ झाले समस्ती । खालीं उतरुनि महीवरती । नाना तीर्थे भ्रमताती

Aise boloni sakala jatee | Vimaa-naarudha jhaale samastee | Khaalee utaruni mahee-varatee | Naanaa teerthe bhramataatee ||

Ovee 85

ऐसें भ्रमण करितां जती । तीर्थे झालीं अपरिमिती । याउपरी कीलोतळेतें मच्छिंद्रजती । पुसोनियां चालिला

Aise bhramana karitaa jatee | Teerthe jhaalee aparimitee | Yaa-uparee Keelotalete Machchindra-jatee | Pusoniyaa chaalilaa ||

Ovee 86

मग तें कीलोतळेचें नमन । अवर्ण्य आहे अनुष्ठान । नेत्रीं प्रेमबिंदु आणोन । बोळविलें नाथांसी

Maga tey Keelotaleche namanu | Avarnya aahe anushthaanu | Netree premabindu aanonu | Bolavile naathaasee ||

Ovee 87

सवें घेऊनि मीननाथ । विमानयानी झाले समस्त । खालीं उतरुनि मृत्युमहींत । नाना तीर्थे पाहिलीं

Save gheuuni Meena-naathu | Vimaana-yaanee jhaale samastu | Khaalee utaruni mrityu-maheetu | Naanaa teerthe paahilee ||

Ovee 88

हेलापट्टणीं मैनावती । पोहोंचवोनि तीर्थे हिंडती । तेव्हां मीननाथें तीर्थक्षितीं । सिद्ध तीन निर्मिले

Helaa-pattanee Mainaavatee | Pohochavoni teerthe hindatee | Tevhaa Meena-naathe teerthak-shitee | Siddha teena nirmile ||

Ovee 89

तयांचें सांगितलें पूर्वीं नाम । आतां सांगावया नाहीं काम । असो सिद्धकटकासह उत्तम । तीर्थे करीत भ्रमताती

Tayaanche saangitale poorvee naamu | Aataa saangaavayaa naahee kaamu | Aso siddha-katakaa-saha uttamu | Teerthe kareeta bhramataatee ||

Ovee 90

येरीकडे अमरनाथ । लक्षूनियां सह्याद्रिपर्वत । द्वादश वर्षें तप निश्र्चित । तीव्रपणीं आचरला

Yereekade Amaranaathu | Lakshuuni-yaa Sahyaadri-parvatu | Dvaadasha varshe tapa nishrchitu | Teevra-panee aacharalaa ||

Ovee 91

परी तें आचरितां तीव्रपणीं । मंत्रप्रयोगें सोडी पाणी । तेणें सरितालोट लोटोनी । भीमरथीतें भेटला

Paree tey aacharitaa teevra-panee | Mantra-prayoge sodee paanee | Tene saritaa-lota lotonee | Bheema-ratheete bhetalee ||

Ovee 92

तें मणिकर्णिकेचें जीवन । आणिलें होतें कमंडलू भरोन । परी इंद्रहस्ती प्रवाही होऊन । इंद्रायणीं पडियेलें

Tey Manikarnikeche jeevanu | Aanile hote kamandaloo bharonu | Paree Indra-hastee pravaahee houunu | Indraayanee padiyele ||

Ovee 93

ऐसें तप करोन । स्वस्थानासी इंद्र जाऊन । उपरी नवनाथ करितां तीर्थाटन । बहुत दिवस लोटले

Aise tapa karonu | Sva-sthaanaasee Indra jaauunu | Uparee Navanaatha karitaa teertha-atanu | Bahuta divasa lotale ||

Ovee 94

शके सत्राशें दहापर्यंत । प्रकटरुपें मिरवले नाथ । मग येऊनि आपुले स्थानांत । गुप्तरुपें राहिले

Shake satraashe dahaa-paryantu | Prakata-rupe miravale Naathu | Maga yeuuni aapule sthaanaatu | Gupta-rupe raahile ||

Ovee 95

मठींत राहिला कानिफाजती । उपरी मच्छिंद्रासी मायबाप म्हणती । जानपीर तो जालंदर जती । गर्भगिरीं नांदतसे

Matheeta raahilaa Kaaniphaa-jatee | Uparee Machchindraasee maayabaapa mhanatee | Jaana-peera toh Jaalandara jatee | Garbha-giree naandatase ||

Ovee 96

त्याहूनि खालता गैबीपीर । तो गहिनीनाथ परम सुंदर । वडवाणल ग्रामीं समाधिपर । नागनाथ असे कीं

Tyaahuuni khaalataa Gaibee-peeru | Toh Gahinee-naatha parama sundaru | Vadavaanala graamee samaadhi-paru | Naaga-naatha ase kee ||

Ovee 97

विटग्रामीं मानवदेशांत । तेथें राहिले रेवणनाथ । चरपट चौरंगी अडभंगी तीर्थ । गुप्त अद्यापि करिताती

Vita-graamee Maanavadeshaatu | Tethe raahile Revana-naathu | Charapata Chaurangee Adabhangee teerthu | Gupta adyaapi karitaatee ||

Ovee 98

भर्तरी राहिला पातालभुवनीं । मीननाथ गेला स्वर्गालागोनी । गिरनार पर्वतीं गोरक्षमुनी । दत्ताश्रमीं राहिला

Bhartaree raahilaa Paataala-bhuvanee | Meena-naatha gelaa svargaa-laagonee | Giranaara parvatee Goraksha-munee | Datta-ashramee raahilaa ||

Ovee 99

गोपीचंद आणि धर्मनाथ । ते स्वसामर्थ्येंं गेले वैकुंठांत । विमान पाठवोनि मैनावतीतें । घेऊनि विष्णु गेलासे

Gopeechanda aani Dharma-naathu | Tey sva-saamarthye gele Vaikunthaantu | Vimaana paathavoni Mainaavatee-te | Gheuuni Vishnu gelaase ||

Ovee 100

पुढें चौर्यायशीं सिद्धांपासून । नाथपंथ मिरवला अति सामर्थ्यानें । येथूनि चरित्र झालें संपूर्ण । सर्व नाथांचे महाराजा

Pudhe chauryeshee (chauryaayashee) siddhaan-paasuunu | Naatha-pantha miravalaa ati saamarthyaane | Yethuuni charitra jhaale sampoornu | Sarva naathaanche Mahaaraajaa ||

The narrative of Adhyaya 40 — and of the entire Shri Navnath Bhaktisar — concludes here.

Ovee 101

तरी आतां सांगतो मूळापासून । कथा वर्तली कवण । प्रथमाध्यायीं गणपतिस्तवन । सुंदरपणीं मिरवलें

Taree aataa saangato moolaapaasuunu | Kathaa vartalee kavanu | Prathamaadhyaayee Ganapatistavanu | Sundarapanee miravale ||

Ovee 102

उपरी सांगूनि रेतक्षिती । आणि मच्छिंद्राची जन्मस्थिती । तो बद्रिकाश्रमाप्रती । तपालागीं बैसला

Uparee saanguuni retakshitee | Aani Machchindraachee janma-sthitee | Toh Badrika-ashramaapratee | Tapaalaagee baisalaa ||

Ovee 103

या प्रसंगाचें श्रवण पठण । नित्य करितां भावेंकरुन । तरी समंधबाधा घरांतून । जाईल त्रासून महाराजा

Yaa prasangaache shravana pathanu | Nitya karitaa bhaaven-karunu | Taree samandha-baadhaa gharaan-tuunu | Jaaeela traasuuna Mahaaraajaa ||

Ovee 104

द्वितीय अध्यायीं अत्रिनंदन । विद्यार्णव केला अनुग्रह देऊन । उपरी नागपत्रीं अश्वत्थीं जाऊन । सिद्धर्थकळा साधिली

Dviteeya adhyaayee Atrinandanu | Vidyaa-arnava kelaa anugraha deuunu | Uparee Naagapatree Ashvatthee jaauunu | Siddh-arthakalaa saadhilee ||

Ovee 105

तो अध्याय करितां नित्य पठण । अपार धन लाभेल संसारी जाण । विजयलक्ष्मी पाठीं बैसून । करील हरण दरिद्र

Toh adhyaaya karitaa nitya pathanu | Apaara dhana laabhela samsaaree jaanu | Vijaya-Lakshmee paathee baisuunu | Kareela harana daridra ||

Ovee 106

तृतीय अध्यायीं मच्छिंद्र मारुती । युद्धा प्रवर्तले श्वेतक्षितीं । युद्ध करुनि उपरांतीं । ऐक्यचित्त झालें असे

Triteeya adhyaayee Machchindra Maarutee | Yuddhaa pravartale shvetakshitee | Yuddha karuni uparaantee | Aikyachitta jhaale ase ||

Ovee 107

याचें झालिया पठण । शत्रु होतील क्षीण । मुष्टिविद्यासाधन । तया होत सर्वथा

Yaache jhaaliyaa pathanu | Shatru hoteela ksheenu | Mushti-vidyaa-saadhanu | Tayaa hota sarvathaa ||

Ovee 108

मुष्टिबाधा झाली असोन । अपकार होईल तियेनें । मूर्तिमंत मारुती करोनि रक्षण । राहे तया घरीं सर्वदा

Mushti-baadhaa jhaalee asonu | Apakaara hoeela tiyene | Moortimanta Maarutee karoni rakshanu | Raahe tayaa gharee sarvadaa ||

Ovee 109

चतुर्थ अध्यायीं वदली कथा । अष्टभैरव चामुंडा समस्ता । रणीं जिंकूनि वसुसुता । ज्वालामुखी भेटली

Chaturtha adhyaayee vadalee kathaa | Ashta Bhairava Chaamundaa samastaa | Ranee jinkuuni vasusutaa | Jvaalaa-Mukhee bhetalee ||

Ovee 110

तो अध्याय नित्य पठण करितां । चुकेल कपटाची बंधनव्यथा । शत्रु पराभवोनि सर्वथा । निरंतर शांति मिरवेल

Toh adhyaaya nitya pathana karitaa | Chukela kapataachee bandhana-vyathaa | Shatru paraabhavoni sarvathaa | Nirantara shaanti miravelu ||

Ovee 111

पांचवे अध्यायींचें कथन । भूतें घेतलीं प्रसन्न करुन । अष्टपती जिंकून । विजयी झाला मच्छिंद्र

Paanchave adhyaayeenche kathanu | Bhoote ghetalee prasanna karunu | Ashtapatee jinkuunu | Vijayee jhaalaa Machchindru ||

Ovee 112

ती कथा नित्य करितां पठण । भूतसंचार नोहे त्या घराकारण । आलीं असतां जाती सोडून । परम त्रासेंकरोनियां

Tee kathaa nitya karitaa pathanu | Bhoota-sanchaara nohe tyaa gharaakaaranu | Aalee asataa jaatee soduunu | Parama traasen-karoniyaa ||

Ovee 113

सहाव्या अध्यायांत । शिवअस्त्र कालिका मच्छिंद्रनाथ । युद्ध करुनि प्रसन्नचित्त । वश्य झालीं अस्त्रें तीं

Sahaavyaa adhyaaya-atu | Shiva-astra Kaalikaa Machchindra Naathu | Yuddha karuni prasanna-chittu | Vashya jhaalee astre tee ||

Ovee 114

तो अध्याय नित्य करितां पठण । शत्रूलागीं पडेल मोहन । निष्कपट तो करुनि मन । किंकर होईल द्वारींचा

Toh adhyaaya nitya karitaa pathanu | Shatroo-laagee padela mohanu | Nishkapata toh karuni manu | Kinkara hoeela dvaareenchaa ||

Ovee 115

सातव्या अध्यायीं अपूर्व कथा । जिंकूनि वीरभद्र केली ऐक्यता । उपरी स्वर्गापासाव मच्छिंद्रनाथा । इच्छेसमान झालीसे

Saatavyaa adhyaayee apoorva kathaa | Jinkuuni Veerabhadra kelee aikyataa | Uparee svargaapaasaava Machchindra Naathaa | Ichchesamaana jhaaleese ||

Ovee 116

ती कथा नित्य गातां ऐकतां । लिप्त नोहे चौर्यायशींची व्यथा । झाली असेल मिटेल सर्वथा । चिंताव्यथा हरतील

Tee kathaa nitya gaataa aikataa | Lipta nohe chauryaayasheen-chee vyathaa | Jhaalee asela mitela sarvathaa | Chintaa-vyathaa harateelu ||

Ovee 117

जखीणभयापासुनी । त्वरित मुक्त होईल जनीं । एक मंडळ त्रिकालीं अभ्यासूनी । फळप्राप्ति घेइंजे

Jakheenabhayaapaasunee | Tvarita mukta hoeela janee | Eka mandala trikaalee abhyaasuunee | Phalapraapti gheinje ||

Ovee 118

आठवे अध्यायीं सकळ कथन । पाशुपतरायासी रामदर्शन । रणीं मित्रराज जिंकोन । केला प्रसन्न विद्येसी

Aathave adhyaayee sakala kathanu | Paashupata-raayaasee Raamadarshanu | Ranee mitraraaja jinkonu | Kelaa prasanna vidyesee ||

Ovee 119

तो अध्याय नित्य गातां ऐकतां । आपुला सखा देशावरता । तो गृहासी येऊनि भेटेल तत्त्वतां । चिंताव्यथा हरेल कीं

Toh adhyaaya nitya gaataa aikataa | Aapulaa sakhaa deshaavarataa | Toh grihaasee yeuuni bhetela tattvataa | Chintaa-vyathaa harela kee ||

Ovee 120

नववे अध्यायीं कथन । गोरक्षाचा होऊनि जन्म । उपरी सेवूनि बद्रिकाश्रम । विद्यार्णव झालासे

Navave adhyaayee kathanu | Gorakshaachaa houuni janmu | Uparee sevuuni Badrikaashramu | Vidyaa-arnava jhaalaase ||

Ovee 121

तो अध्याय नित्य गातां ऐकतां । साधेल विद्या इच्छिल्या अर्था । ब्रह्मज्ञान रसायण कविता । चौदा विद्या करोनि राहे

Toh adhyaaya nitya gaataa aikataa | Saadhela vidyaa ichchilyaa arthaa | Brahma-jnyaana rasaayana kavitaa | Chaudaa vidyaa karoni raahe ||

Ovee 122

दशम अध्यायींचे कथन । स्त्रीदेशीं मच्छिंद्रनंदन । अंजनीसुतअर्थी पाठवोन । अर्थ कीलोतळेचे पुरविले

Dashama adhyaayeenche kathanu | Streedeshee Machchindra-nandanu | Anjanee-suta-arthee paathavonu | Artha Keelotaleche puravile ||

Ovee 123

एकांती बैसूनि अनुष्ठान । संजीवनी पाठ करी गौरनंदन । गहिनीनाथाचा जन्म । कर्दमपुतळा करितां तो

Ekaantee baisuuni anushthaanu | Sanjeevanee paatha karee Gaura-nandanu | Gahinee-naathaachaa jalla-janmu | Kardama-putalaa karitaa toh ||

Ovee 124

तो अध्याय करितां पठण । स्त्रियांचे दोष जातील कपटपण । मुलें वांचतील होतां जाण । जगीं संतती मिरवेल

Toh adhyaaya karitaa pathanu | Striyaanche dosha jaateela kapatapanu | Baade (Mule) vaanchateela hotaa jaanu | Jagee santatee miravelu ||

Ovee 125

उपरी गृहद्रव्याच्या यज्ञांत । उदय पावला जालिंदरनाथ । तो एकादश अध्याय पठण करितां नित्य । अग्निपीडा होईना

Uparee grihadravya-achyaa yajnyaatu | Udaya paavalaa Jaalindaranaathu | Toh ekaadasha adhyaaya pathana karitaa nityu | Agni-peedaa hoeenaa ||

Ovee 126

आणि जयाचे धवळारांत । पूर्वींचा कांहीं दोष असत । तो जाऊनि संपत्तिविशेषातें । संततीसह भोगील कीं

Aani jayaache dhavalaa-raatu | Poorveenchaa kaanhee dosha asatu | Toh jaauuni sampatti-visheshaate | Santa-tee-saha bhogeela kee ||

Ovee 127

बाराव्यांत हें कथन । जालिंदरें गुरु केला अत्रिनंदन । उपरी कानिफाचा होऊनि जन्म । विटंबिलें देवासी

Baaraavyaanta hey kathanu | Jaalindare guru kelaa Atrinandanu | Uparee Kaaniphaachaa houuni janmu | Vitambile devaasee ||

Ovee 128

तो अध्याय करितां पठण । क्षोभ न पावे कोणी देवता जाण । क्षोभित असल्या होतील शमन । सुख सर्व त्याचि देती

Toh adhyaaya karitaa pathanu | Kshobha na paave konee devataa jaanu | Kshobhita asalyaa hoteela shamanu | Sukha sarva tyaachi detee ||

Ovee 129

तेराव्या अध्यायांत । मैनावतीतें प्रसन्न नाथ । होऊनि केलें अचल सनाथ । ब्रह्मरुपीं आगळी

Teraavyaa adhyaaya-atu | Mainaavateete prasanna Naathu | Houuni kele achala sanaathu | Brahma-rupee aagalee ||

Ovee 130

तरी तो अध्याय करितां पठण । स्त्रीहत्येचे दोष सघन । त्यांचें होऊनि सकळ निरसन । उद्धरील पूर्वजां

Taree toh adhyaaya karitaa pathanu | Stree-hatyeche dosha saghanu | Tyaanche houuni sakala nirasanu | Uddhareela poorvajaa Chaturdashu||

Ovee 131

चतुर्दश अध्यायीं कथन । गर्तेंत जालिंदर गोपीचंदानें । स्त्रीबोलें घातले नेऊन । गुप्त निशीमाझारी

Chaturdasha adhyaayee kathanu | Garteta Jaalindara Gopeechandaane | Streebole ghaatale neuunu | Gupta nishee-maajhaaree ||

Ovee 132

तो अध्याय पठण करितां । असेल बंद कारागृहीं व्यथा । तरी त्याची होईल मुक्तता । निर्दोष जनीं वर्तेल

Toh adhyaaya pathana karitaa | Asela banda kaaraa-grihee vyathaa | Taree tyaachee hoeela muktataa | Nirdosha janee vartelu ||

Ovee 133

पंचदशांत सुढाळ कथन । कानिफामारुतींचें युद्धकंदन । उपरी स्त्रीराज्यांत जाऊन । आतिथ्य पूर्ण भोगिलें

Pancha-dasha-anta sudhaala kathanu | Kaaniphaa-maaruteeche yuddha-kandanu | Uparee Streeraajya-anta jaauunu | Aatithya poorna bhogile ||

Ovee 134

तो अध्याय गातां ऐकता नित्य । घरचे दारचे कलह नित्यकृत्य । शांति पावोनि सर्व सुखांत । निर्भयपणें नांदेल

Toh adhyaaya gaataa aikataa nityu | Gharache daarache kalaha nitya-krityu | Shaanti paavoni sarva sukhaatu | Nirbhayapane naandela ||

Ovee 135

सोळावे अध्यायांत । कानिफा भेटला गोपीचंदातें । तरी तो अध्याय वाचितां नित्यानित्य । दुःस्वप्नांतें नाशील

Solaave adhyaaya-atu | Kaaniphaa bhetalaa Gopeechandaate | Taree toh adhyaaya vaachitaa nitya-anityu | Du-svapnaante naasheelu ||

Ovee 136

सप्तदश अध्यायीं कथन । जालिंदर काढिला गर्तेंतून । उपरी नाथाची दीक्षा घेऊन । गोपीचंदें अर्चिला

Saptadasha adhyaayee kathanu | Jaalindara kaadhilaa garten-tuunu | Uparee naathaachee deekshaa gheuunu | Gopeechande archilaa ||

Ovee 137

तोचि अध्याय पठण करितां । योग साधेल आचरतां । दुष्टबुद्धि जाईल सर्वथा । सुपंथपंथा लागेल तो

Tochi adhyaaya pathana karitaa | Yoga saadhela yoga aacharataa | Dushta-buddhi jaaeela sarvathaa | Supantha-panthaa laagela toh ||

Ovee 138

अष्टादश अध्यायीं कथन । बद्रिकाश्रमीं गोपीचंद जाऊन । तपःपूर्ण भगिनी उठवोन । तीव्रपणीं आचरला

Ashtaa-dasha adhyaayee kathanu | Badrikaa Aashramee Gopeechanda jaauunu | Tapapoorna bhaginee uthavonu | Teevrapanee aacharalaa ||

Ovee 139

तो अध्याय नित्य पठण करितां । ब्रह्महत्या नासेल सर्वथा । पूर्वज कुंभीपाकीं असतां । सुटका होईल तयांची

Toh adhyaaya nitya pathana karitaa | Brahma-hatyaa naasela sarvathaa | Poorvaja Kumbhee-paakee asataa | Sutakaa hoeela tayaanchee ||

Ovee 140

एकोणिसाव्यांत गोरक्षाकारण । भेटला मारुती श्रीरामप्रीतीनें । तरी तो अध्याय करितां पठण । तया मोक्षार्थ साधेल कीं

Ekoni-saavyaata Gorakshaa-kaaranu | Bhetalaa Maarutee shree-Raama-preeteene | Taree toh adhyaaya karitaa pathanu | Tayaa moksha-artha saadhela kee ||

Ovee 141

विसाव्यांत अद्भुत कथन । श्रीमच्छिंद्रा भेटीचें कारण । गोरक्ष स्त्रीराज्यांत जाऊन । स्नेहसंपन्न जाहला

Visaavyaanta adbhuta kathanu | Shreemachchindraa bheteeche kaaranu | Goraksha Stree-raajyaanta jaauunu | Sneha-sampanna jaahalaa ||

Ovee 142

तो अध्याय पठण करितां गोड । लागलें असेल अत्यंत वेड । तरी ती चेष्टा जाऊनि धड । होऊनि प्रपंच आचरेल

Toh adhyaaya pathana karitaa godu | Laagale asela atyanta vedu | Taree tee cheshtaa jaauuni dhadu | Houuni prapancha aacharelu ||

Ovee 143

एकविसाव्यांत स्त्रीराज्यांतून । मच्छिंद्रासी काढिलें गोरक्षनंदने । नानापरी बोघूनि मन । दुष्टकर्मातें निवटिलें

Ekavisaa-vyaata Streeraajyaantuunu | Machchindraasee kaadhile Goraksha-nandane | Naanaa-paree bodhuuni manu | Dushta-karmaate nivatile ||

Ovee 144

तो अध्याय नित्य पठण करितां । नासेल बहुजन्मांची गोहत्या । निष्कलंक होऊनि चित्ता । तपोलोकीं मिरवेल

Toh nitya adhyaaya pathana karitaa | Naasela bahujanmaanchee go-hatyaa | Nishkalanka houuni chittaa | Tapo-lokee miravelu ||

Ovee 145

बाविसाव्यांत सोरटीग्रामीं । गोरक्षें मीननाथा मारोनी । पुन्हां उठविला मंत्रेंकरोनी । मच्छिंद्रमोहेंकरोनियां

Baavisaavyaata Sorateegraamee | Gorakshe Meena-naathaa maaronee | Punhaa uthavilaa mantrenkaronee | Machchindramohe-karoniyaa ||

Ovee 146

तरी तो अध्याय नित्य पठण करितां । पुत्रार्थिता पुत्र तत्त्वतां । तो होईल विद्यावंत । विद्वज्जनां मान्य कीं

Taree toh adhyaaya nitya pathana karitaa | Putra-arthitaa putra tattvataa | Toh hoeela vidyaanvantu | Vidvajjanaa maanya kee ||

Ovee 147

तेविसाव्यांत रसाळ कथन । मच्छिंद्र गोरक्ष गर्भाद्रीं जाऊन । सुवर्णविटेकरितां सुवर्ण । गर्भगिरी केला असे

Tevi-saavyaata rasaala kathanu | Machchindra Goraksha garbhaadree jaauunu | Suvarna-vite-karitaa suvarnu | Garbhagiree kelaa ase ||

Ovee 148

आणिक केला तेथें उत्सव । तरी तो अध्याय पठण नित्य भावें । करितां घरीं सुवर्ण नव । अखंड राहे भरोनी

Aanika kelaa tethe utsavu | Taree toh adhyaaya pathana nitya bhaave | Karitaa gharee suvarna navu | Akhanda raahe bharonee ||

Ovee 149

चौविसाव्यांत भर्तरीनाथ । जन्मोनि आला अवंतिकेंत । तरी तो अध्याय पठण करितां नित्य । बाळहत्या नासेल

Chauvi-saavyaanta Bhartaree-naathu | Janmoni aalaa avantiketu | Taree toh adhyaaya pathana karitaa nityu | Baala-hatyaa naaselu ||

Ovee 150

बाळहत्या जन्मांतरी । तेणें समस्त वांझ होती नारी । तरी ते नासेल संसारीं । सुखी होऊनि बाळ वांचे

Baala-hatyaa janma-antaree | Tene samasta vaanjha hotee naaree | Taree tey naasela samsaaree | Sukhee houuni baala vaanche ||

Ovee 151

पंचविसाव्यांत गंधर्व सुरोचन । रासभ झाला शापेंकरुन । तरी तो अध्याय केलिया पठण । शापवचन बाधेना

Pancha-visaavya-anta Gandharva surochanu | Raasabha jhaalaa shaapenkarunu | Taree toh adhyaaya keliyaa pathanu | Shaapa-vachana baadhenaa ||

Ovee 152

आणि मानवाविण दुसरा जन्म । होणार नाहीं तयाकारण । आरोग्य काया पतिव्रता कामिन । पुत्र गुणी होईल

Aani maanavaavina dusaraa janmu | Honaara naahee tayaa-kaaranu | Aarogya kaayaa pati-vrataa kaaminee | Putra gunee hoeelu ||

Ovee 153

सव्विसावे अध्यायांत । गणगंधर्व झाला विक्रमसुत । आणि विक्रम भर्तरीसुत एकचित्त । भेटी होऊनि राहिले

Savvisaave adhyaaya-antu | Ganagandharva jhaalaa Vikramasutu | Aani Vikrama Bhartareesuta ek-chittu | Bhetee houuni raahile ||

Ovee 154

तो अध्याय करितां पठण । गोत्रहत्या जाती नासून । पोटीं पाठीं शत्रुसंधान । न राहे होऊनियां

Toh adhyaaya karitaa pathanu | Gotra-hatyaa jaatee naasuunu | Potee paathee shatru-santhaanu (sandhaanu) | Na raahe houuniyaa ||

Ovee 155

सत्ताविसाव्यांत अद्भुत कथन । राज्यपदीं बैसला राव विक्रम । भर्तरी पिंगलेचें होऊनि लग्न । दत्तानुग्रह लाधला

Sattaavisaavya-ata adbhuta kathanu | Raajya-padee baisalaa raava Vikramu | Bhartaree Pingaleche houuni lagnu | Dattaa-anugraha laadhalaa ||

Ovee 156

तरी तो अध्याय करितां पठण । पदच्युत पावेल पूर्वस्थान । गेली वस्तु पुनः परतोन । सांपडेल तयाची

Taree toh adhyaaya karitaa pathanu | Padachyuta paavela poorva-sthaanu | Gelee vastu puna paratonu | Saampadela tayaanchee ||

Ovee 157

अठ्ठाविसाव्या अध्यायांत । पिंगलेकरितां स्मशानांत । विरक्त होऊनि भर्तरीनाथ । पूर्ण तप आचरला

Aththaavisaavyaa adhyaaya-atu | Pingalekaritaa smashaanaantu | Virakta houuni Bhartareenaathu | Poorna tapa aacharalaa ||

Ovee 158

तो अध्याय करितां श्रवण पठण । त्या भाविकाचें होईल लग्न । कांता लाभेल गुणवान । सदा रत सेवेसी

Toh adhyaaya karitaa shravana pathanu | Tyaa bhaavikaache hoeela lagnu | Kaantaa laabhela gunavaanu | Sadaa rata sevesee ||

Ovee 159

एकुणतिसावे अध्यायींचें चरित्र । भर्तरी होऊनि विरक्त पवित्र । गोरक्षा सांगती अत्रिपुत्र । गुरु नाथ पैं केला

Ekunati-saave adhyaayeenche charitru | Bhartaree houuni virakta pavitru | Gorakshaa saangatee Atriputru | Guru Naatha pai kelaa ||

Ovee 160

तो अध्याय नित्य करितां पठण । सुटेल क्षयरोगापासून । आणि त्रितापांची वार्ता जाण । कालत्रयीं घडेना

Toh adhyaaya nitya karitaa pathanu | Sutela kshaya-roga-paasuunu | Aani tri-taapaanchee vaartaa jaanu | Kaala-trayee ghadenaa ||

Ovee 161

तिसाव्या अध्यायांत । जन्मला चौरंगीनाथ । परी तें चरित्र पठण करितां । तस्करी दृष्टी बंधन होय

Tisaavyaa adhyaayaatu | Janmalaa Chaurangee-naathu | Paree tey charitra pathana karitaa | Taskaree drishtee bandhana hoyu ||

Ovee 162

एकतिसाव्यांत चौरंगीनाथ । तपा बैसला हिमालयांत । तरी तो अध्याय पढतां नित्य । कपटमंत्र न चालती

Eka-tisaavyata Chaurangee-naathu | Tapaa baisalaa himaalayaatu | Taree toh adhyaaya padhataa (nityu) | Kapatamantra na chaalatee ||

Ovee 163

बत्तिसाव्यांत सुगम कथन । मच्छिंद्र त्रिविक्रमदेहीं संचरोन । द्वादश वर्षें राज्य करोन । पुत्र दिधला रेवतीसी

Battisaavya-ata sugama kathanu | Machchindra Trivikrama-dehee sancharonu | Dvaadasha varshe raajya karonu | Revateesee putra didhalaa (Putra didhalaa revateesee) ||

Ovee 164

त्या अध्यायाचें करितां पठण । आयुष्य असतां देहाकारण । गंडांतरें करुं येतील विघ्नें । आपोआप टळतील कीं

Tyaa adhyaayaache karitaa pathanu | Aayushya asataa dehaa-kaaranu | Ganda-antare karu yeteela vighne | Aapo-aapa talateela kee ||

Ovee 165

तेहतिसाव्यांत गौरनंदन । वीरभद्राचा घेऊनि प्राण । मच्छिंद्रशव स्वर्गाहून । महीवरती उतरविलें

Tehati-saavyaata Gauranandanu | Veerabhadraachaa gheuuni praanu | Machchindra-shava svargaa-huunu | Mahee-varatee utaravile ||

Ovee 166

तरी ती कथा करितां पठण । धनुर्वाताचें निरसे विघ्न । झालेल्यातें होतां श्रवण । पीडा हरेल तयाची \|\|

Taree teey kathaa karitaa pathanu | Dhanur-vaataache nirase vighnu | Jhaale-lyaate hotaa shravanu | Peedaa harela tayaachee ||

Ovee 167

चौतिसाव्यांत रेवणजन्म । होऊनि भेटला अत्रिनंदन । सहज सिद्धिकळा दावून । गेला असें महाराजा \|\|

Chautisaavyaata Revana-janmu | Houuni bhetalaa Atri-nandanu | Sahaja siddhi-kalaa daavuunu | Gelaa asee Mahaaraajaa ||

Ovee 168

तरी ती कथा करितां पठण । जाणें कोणत्याही कार्याकारण । तो सिद्धार्थ साधेल कार्यसाधन । यश येऊनि येईल तो

Taree tee kathaa karitaa pathanu | Jaane konatyaahee kaaryaa-kaaranu | Toh siddhaartha saadhela kaarya-saadhanu | Yasha ke yeuuni yeeela toh ||

Ovee 169

पस्तिसाव्यांत पूर्ण कथन । रेवण झाला विद्यावान । दत्तकृपें स्वर्गीं जाऊन । बाळें आणिलीं विप्रांची

Pastisaavyaanta poorna kathanu | Revana jhaalaa vidyaavaanu | Datta-kripe svargee jaauunu | Baale aanilee vipraanchee ||

Ovee 170

तरी ती कथा करितां पठण । महासिद्ध येईल उदराकारण । बेचाळिसांचें करुनि उद्धारण । गातील आख्यान लोक परी

Taree tee kathaa karitaa pathanu | Mahaasiddha yeeela udaraa-kaaranu | Bechaalisaan-che karuni uddhaaranu | Gaateela aakhyaana loka paree ||

Ovee 171

छतिसाव्यांत अपूर्व कथा । जन्म झाला वटसिद्धनाथा । आस्तिक ऋषि झाला त्राता । तयाचियें मातेसी

Chatisaavyaanta apoorva kathaa | Janma jhaalaa Vata Siddha Naatha | Aastika rishi jhaalaa taataa | Tayaachiye maatesee ||

Ovee 172

ती कथा करितां श्रवण पठण । सर्पवृश्चिकदंश जयाकारण । झालिया विषाचें उत्तीर्ण । श्रवण केलिया अध्याय तो

Tee kathaa karitaa shravana pathanu | Sarpa-vrishchika-dansha jayaakaaranu | Jhaaliyaa vishaache utteernu | Shravana keliyaa adhyaaya toh ||

Ovee 173

सदतिसाव्या अध्यायांत । नागनाथासी गुरु झाला अत्रिसुत । उपरी विद्याबळें मच्छिंद्रनाथ । जिंकियेले भिडोनि

Sadatisaavyaa adhyaaya-atu | Naaga-naathaasee guru jhaalaa Atrisutu | Uparee vidyaa-bale Machchindra Naathu | Jinkiyele bhidoni ||

Ovee 174

तरी ती कथा करितां श्रवण पठण । सदना न लागे कुशीलपण । लाजल्या त्याचें होईल बंधन । विद्यावंत होउनियां

Taree tee kathaa karitaa shravana pathanu | Sadanaa na laage kusheelapanu | Laajalyaa tyaache hoeela bandhanu | Vidyaavanta houniyaa ||

Ovee 175

अडतिसाव्यांत चरपटीचा जन्म । होऊनि दत्तात्रेयें दीक्षा देऊन । विद्येमाजी करुनि संपन्न । तीर्थावळी धाडिला

Adatisaavyaanta charapateechaa janmu | Houuni Dattaatreye deekshaa deuunu | Vidyemaajee karuni sampannu | Teertha-avalee dhaadilaa ||

Ovee 176

तरी ती कथा सुरस । श्रवण पठण होतां त्यास । हिंवताप मधुरा नवज्वरास । शांति होईल सर्वस्वीं

Taree tee kathaa surasu | Shravana pathana hotaa tyaasu | Hiva-taapa madhuraa navajvaraasu | Shaanti hoeela sarvasvee ||

Ovee 177

एकुणचाळिसाव्यांत कथा । चरपटीनें जिंकिलें अमरनाथा । हरिहरादि देवां समस्तां । स्वर्गीं ख्याती लाविली

Ekunachaalisaavyaanta kathaa | Charapateene jinkile Amaranaathaa | Hariharaadi devaa samastaa | Svargee khyaatee laavilee ||

Ovee 178

तरी तो अध्याय करितां पठण । तो युद्धा जातां तपोघन । शस्त्रबाण पावोन । जय घेऊन येईल कीं

Taree toh adhyaaya karitaa pathanu | Toh yuddhaa jaataa tapoghanu | Shastra-baana paavonu | Jaya gheuuna yeeela kee ||

Ovee 179

यावरी चाळिसाव्यांत कथन । सर्व नाथांतें पाकशासन । स्वर्गीं नेऊनि करी हवन । विद्यार्थिरुपें अर्थ पुरविला

Yaavaree chaalisaa-vyaanta kathanu | Sarva naathaate Paakashaasanu | Svargee neuuni karee havanu | Vidyaarthee-rupe artha puravilaa ||

Ovee 180

तरी चाळिसावा नित्य पठण करितां । लाभेल सर्व इच्छिल्या अर्था । यश श्री ऐश्वर्य योग्यता । पुत्रपौत्रीं नांदेल

Taree chaalisaavaa nitya pathana karitaa | Laabhela sarva ichchilyaa arthaa | Yasha shree aishvarya yogyataa | Putra-pautree naandelu ||

Ovee 181

एकुणचाळिसांचा फलार्थ । तोचि प्राप्त तदर्थ । कीं चाळिसावा एक परिस । कीं कामधेनु कल्पतरु

Ekuna-chaalisaan-chaa phalaarthu | Tochi praapta tadarthu | Kee chaalisaavaa eka parisu | Kee Kaamadhenu Kalpataru ||

Ovee 182

गोरक्ष बोलतो वाचेकरुन । त्याचे असत्य मानील जन । जो निंदक यातें दावीं निंदून । तो अधिकारी विघ्नांचा

Goraksha bolato vaachekarunu | Tyaache asatya maaneela janu | Jo nindaka yaate daavee-le ninduunu | Toh adhikaaree vighnaanchaa ||

Ovee 183

इहलोकीं परलोकी । राहणार नाहीं परम सुखी । निर्वंश पावोनि शेवटीं वंशीं । पचेल ग्रंथ निंदितां हा

Ihalokee paralokee | Raahanaara naahee parama sukhee | Nirvansha paavoni shevatee vamshee | Pachela grantha ninditaa haa ||

Ovee 184

अगा हा ग्रंथ नोहे भक्तिसार । आहे गोरक्षाचा किमयागार । परी पालटोनि भाषांतर । महाराष्ट्र अक्षरीं रेखिला

Agaa haa grantha nohe Bhakti-saaru | Aahe Gorakshaachaa kimayaagaaru | Paree paalatoni bhaasha-antaru | Mahaaraashtra aksharee rekhilaa ||

Ovee 185

म्हणोनि श्रोते हो भाविक जन । सोडोनि द्या कीं निंदावचन । विश्वासापर स्वार होऊन । मोक्षमुक्काम करा कीं

Mhanoni shrote ho bhaavika janu | Sodoni dyaa kee nindaa-vachanu | Vishvaasaa-para svaara houunu | Moksha-mukkaama karee kee ||

Ovee 186

तरी हा ग्रंथ संग्रह करुन । चमत्कार पहावा पठण करुन । चाळीस प्रसंग मंत्रनिर्वाण । महासिद्धीचे असती कीं

Taree haa grantha sangraha karunu | Chamatkaara pahaavaa pathana karunu | Hey chaaleesa prasanga mantra-nirvaanu | Mahaa-siddhee-che asatee kee ||

Ovee 187

हे चाळीस मंत्र परोपकारी । आहेत दुःखाची करतील बोहरी । तरी संग्रह करुनि उगलेचि घरीं । ठेवा विश्वास धरुनियां

Hey chaaleesa mantra paropakaaree | Aaheta dukhaachee karateela boharee | Taree sangraha karuni ugalechi gharee | Thevaa vishvaasa dharuniyaa ||

Ovee 188

ह्या चाळीस अध्यायांत मंत्रतंत्र । सुखकारक असती अति पवित्र । दुःखदीसरिद्रहरण सर्वत्र । गोरक्षानें निर्मिलें

Hyaa chaaleesa adhyaaya-ata mantra-yantru | Sukha-kaaraka asatee ati pavitru | Dukha-daridra-harana sarvatru | Gorakshaane nirmile ||

Ovee 189

पठण करितां षण्मासमिती । जो अध्याय ज्या कार्याप्रती । तें कार्य होऊनि निःसंशय चित्तीं । पठण करुनि पहावें

Pathana karitaa shan-maasa-mitee | Jo adhyaaya jyaa kaaryaa-pratee | Tey kaarya houuni ni-sanshaya chittee | Pathana karuni pahaave ||

Ovee 190

याउपरी वाचितां न ये जरी । तरी संग्रह करुनि ठेवावा घरीं । नित्य वंदितां नमस्कारीं । कार्य त्यांतचि घडेल

Yaauparee vaachitaa na ye jaree | Taree sangraha karuni thevaa-vaagharee | Nitya vanditaa namaskaaree | Kaarya tyaatachi ghadela ||

Ovee 191

एक कुसुम झोंकूनि वरती । चला म्हणावें मम कार्याप्रती । नवनाथ वंदुनि उक्तीं । नमस्कार करावा

Eka kusuma jhonkuuni varatee | Chalaa mhanaave mama kaaryaa-pratee | Navanaatha vanduni uktee | Namaskaara karaavaa ||

Ovee 192

ऐसा याचा आहे मार्ग । करुनि पहावा चमत्कार चांग । नवनाथ ओडवोनि अंग । कार्य तुमचें करितील कीं

Aisaa yaachaa aahe maargu | Karuni pahaavaa chamatkaara chaangu | Navanaatha odavoni angu | Kaarya tumache kariteela kee ||

Ovee 193

तरी असो विजय संपत्ती । नांदो श्रोत्यांच्या गृहाप्रती । धुंडीसुत हेंचि प्रार्थी । मालू नरहरी देवांतें

Taree aso vijaya sampattee | Naando shrotyaachyaa grihaapratee | Dhundeesuta henchi praarthee | Maaloo Naraharee devaate ||

Ovee 194

शके सत्राशें एकेचाळीस । प्रमाथीनाम ज्येष्ठ मास । शुक्लपक्ष प्रतिपदेस । ग्रंथ समाप्त जाहला

Shake satraashe ekechaaleesu | Pramaatheenaama Jyeshtha maasu | Shuklapaksha pratipadesu | Grantha samaapta jaahalaa ||

Ovee 195

तरी ओंव्या सर्व नेमस्त । सप्तसहस्त्र सहाशत । उपरी ऐसे दैदीप्यवंत । ओंव्या मंत्र असती ह्या

Taree ovyaa sarva nemastu | Sapta-sahastra sahaa-shatu | Uparee aise daideepyavantu | Ovyaa mantra asatee hyaa ||

Ovee 196

अध्याय वाचावया न बनेल ज्यासी । तरी अध्यायातील एक ओंवीसी । पठण करुनि नाथनामासी । कार्यकाज करावें

Adhyaaya vaachaavayaa na banela jyaasee | Taree adhyaayaa-teela eka oveesee | Pathana karuni naatha-naamaasee | Kaarya-kaaja karaave ||

Ovee 197

असो आतां बहु भाव । श्रोते असोत चिरंजीव । इहलोकीं परलोकी ठेव । आनंदाची होतसे

Aso aataa bahu bhaavu | Shrote asota chiranjeevu | Ihalokee paralokee thevu | Aananda-achee hotase ||

Ovee 198

तरी समस्त नाथांतें धुंडीसुत । मालु नरहरि हेंचि विनवीत । कीं श्रोते असोत सुखरुपवंत । सर्व अर्थीं सर्वदा

Taree samasta naathaante dhundeesutu | Maalu Narahari henchi vinaveetu | Kee shrote asota sukha-rupa-vantu | Sarva arthee sarvadaa ||

Ovee 199

स्वस्ति श्रीभक्तिकथासार । संमत गोरक्षकाव्य किमयागार । सदा परिसोत भाविक चतुर । चत्वारिंशतितमाध्याय गोड हा

Svasti Shreebhaktikathaa Saaru | Sammata Goraksha Kaavya Kimayaa-gaaru | Sadaa parisota bhaavika chaturu | Chatvaarinshatitamodhyaaya goda haa ||