Chapter 7

श्रीगणेशाय नमः । श्रीगुरुभ्यो नमः । श्रीपांडुरंगाय नमः । श्रीकुलदेवतायै नमः । श्रीमातापितृभ्यां नमः ।

Shri Ganeshaaya Namah | Shri Gurubhyo Namah | Shri Paandurangaaya Namah | Shri Kuladevataayai Namah | Shri Maataa pitribhyaam Namah |

Ovee 1

जयजयाजी पंकजाक्षा । कमलापते कमलपत्राक्षा । अचगुणरुपा गुणसर्वेशा । महादक्षा रघुत्तमा ॥

Jaya-jaya-ji pankaja-akshaa | Kamalaapate kamala-patra-akshaa | Ava-guna-rupaa guna-sarveshaa | Mahaadakshaa Raghuttamaa ||

Ovee 2

हे कमळमित्रकुळभूषणा । रावणांतका रघुनंदना । पुढें बोलवीं ग्रंथरचना । जेणें श्रोतयां सुख वाटे ॥

Hey Kamala-Mitra-kula-bhooshanaa | Raavana-antakaa Raghu-nandanaa | Pudhe bolavee grantha-rachanaa | Jene shrotayaa sukha vaate ||

Ovee 3

मागिले अध्यायीं कथा सुरस । काळिका देवी मच्छिंद्रास । प्रसन्न होऊनि वरदानास । साबरीविद्या आतुली ॥

Maagile adhyaayee kathaa surasu | Kaalikaa Devee Machchindraasu | Prasanna houuni vara-daanu-aasu | Saabaree Vidyaa aatulee ||

Ovee 4

तेथूनि आला हरेश्वरासी । गदातीर्थस्नानउद्देशीं । स्नान करुनि पर्वतासी । प्रदक्षिणा आरंभिली ॥

Tethuuni aalaa Hareshvaraasee | Gadaa-teertha-snaana-uddeshee | Snaana karuni parvataasee | Pradakshinaa aaranbhilee ||

Ovee 5

सवेंचि येतां मच्छिंद्रनाथ । तो वीरभद्र पातला स्नाना तेथ । मानववेषी जोगी कृत्य । त्रिशूळ डमरु धनुष्यादि ॥

Sarvenchi yetaa Machchindra Naathu | Toh Veerabhadra paatalaa snaanaa tethu | Maanava-veshee jogee krityu | Trishoola damaru dhanushyaadi ||

Ovee 6

शैली शिंगी नाद अद्भुत । नाद नोहे तो आगम व्यक्त । साधहिताचा स्वार्थअर्थ । परिणाम सूचवी ॥

Shailee shingee naada adbhutu | Naada nohe toh aagama vyaktu | Saadhaka-hitaachaa svaartha-arthu | Parinaama soochavee ||

Ovee 7

अहो ती शिंगी नोहे देवता । साधकजनांची कामदुहिता । पूर्ण करावया परिणाम अर्था । बोधरवि प्रवेशती ॥

Aho tee shingee nohe devataa | Saadhaka-janaanchee kaama-duhitaa | Poorna karaavayaa pari-naama arthaa | Bodha-ravi praveshatee ||

Ovee 8

रज तम सत्त्व तृतीय गुण । महामारक अति कठिण । ते त्रिवर्ग करिती खडतरपण । ऐक्य केला त्रिशूळ तो ॥

Raja tama sattva triteeya gunu | Mahaa-maaraka ati kathinu | Tey trivarga karitee khadatarapanu | Aikya kelaa Trishoola toh ||

Ovee 9

यापरी आगमनिगमबीजें । सारव्यक्त तेजःपुंजें । तयाची पंथिका दावी करांबुजे । विशाळ डमरु विराजला ॥

Yaaparee aagama-nigama-beeje | Saara-vyakta tejapunje | Tayaachee panthikaa daavee karaanbuje | Vishaala damaru viraajalaa ||

Ovee 10

सगुणकथा सप्तधातु । गुणीं भरला गुणातीतु । नवरंगरसांत झाला व्यक्तु । हरिगुणींचि भक्तु होईना कां ॥

Saguna-kathaa sapta-dhaatu | Gunee bharalaa gunaateetu | Nava-ranga-rasa-anta jhaalaa vyaktu | Hariguneenchi bhaktu hoeenaa kaa ||

Ovee 11

कामक्रोधषड्गुणविकार । सत्त्वस्थाचे शत्रु अनिवार । तयां जिंकितां विवेक फार । शरगांडीव विराजलें ॥

Kaama-krodha-shadguna-vikaaru | Sattvasthaache shatru anivaaru | Tayaa jinkitaa viveka phaaru | Shara-Gaandeeva viraajale ||

Ovee 12

अहो शर नोहे ते जाण युक्ती । कामक्रोधांतें देत मुक्ती । गांडीव नोहे तें विषयभक्ती । ज्ञानशरीं विराजलें ॥

Aho shara nohe tey jaana yuktee | Kaama-krodhaate deta muktee | Gaandeeva nohe tey vishaya-bhaktee | Jnana-sharee viraajale ||

Ovee 13

अगा शर न म्हणूं ते ज्ञानदिवटी । अज्ञानतमींचें द्वंद्व निवटी । अलक्षसंधानपूर्णकोटी । भेदाभेद सर्वथा ॥

Agaa shara na mhanoo tey jnana-divatee | Ajnana-tameenche dvandva nivatee | Alaksha-sandhaana-poorna-kotee | Bhedaa-bheda sarvathaa ||

Ovee 14

ऐसा महाराज प्रतापरुद्र । द्वंद्वलेश नसे मनीं वीरभद्र । अज्ञानतमींचा महाचंद्र । मच्छिंद्रातें भेटला ॥

Aisaa Mahaaraaja prataapa-Rudru | Dvandvalesha nase manee Veerabhadru | Ajnana-tameenchaa mahaa-Chandru | Machchindraate bhetalaa ||

Ovee 15

मच्छिंद्र करुनि येतसे स्नान । वीरभद्र येतसे स्नानालागून । तों मार्गी मच्छिंद्रातें पाहून । उभा केला हटकोनी ॥

Machchindra karuni yetase snaanu | Veerabhadra yetase snaanaa-laaguunu | Toh maargee Machchindraate paahuunu | Ubhaa kelaa hatakonee ||

Ovee 16

करुनि उभे नमनानमन । म्हणे स्वामी तुम्ही कोण । येरु म्हणे मच्छिंद्र अभिधान । निजदेहा मिरवीतसे ॥

Karuni ubhe namanaa-namanu | Mhane svaamee tumhee konu | Yeru mhane Machchindra abhidhaanu | Nijadehaa miraveetase ||

Ovee 17

येरु म्हणे कवण पंथी । अभ्यास मिरवतसां जगाप्रती । मच्छिंद्र म्हणे जोगीये नीती । नाथपंथी मिरवीतों ॥

Yeru mhane kavana panthee | Abhyaasa miravitasaa jagaapratee | Machchindra mhane jogeeye neetee | Naatha-panthee miraveeto ||

Ovee 18

येरु म्हणे कोण दर्शन । मच्छिंद्र म्हणे जोगीमहिमान । शैली कंथा मुद्रा भूषण । निजअंगीं मिरवीतसें ॥

Yeru mhane kona darshanu | Machchindra mhane jogee-mahimaanu | Shailee kathaa mudraa bhooshanu | Nija-angee miraveetase ||

Ovee 19

वीरभद्र म्हणे मुद्रा सान । न घालितां फाडिले कान । येरु म्हणे गुरुप्रसादें करुन । मंथनीं निर्मिला हा एक ॥

Veerabhadra mhane mudraa saanu | Na ghaalitaa phaadile kaanu | Yeru mhane guru-prasaade karunu | Manthanee nirmilaa haa eku ||

Ovee 20

वीरभद्र म्हणे काय पाखंड । व्यर्थचि उगलें वाढवूनि बंड । जगामाजी मिरवितां काळें तोंड । योग्यायोग्य दिसेना ॥

Veerabhadra mhane kaaya paakhandu | Vyarthachi ugale vaadhavuuni bandu | Jagaa-maajee miravitaa kaale tondu | Yogyaa-yogya disenaa ||

Ovee 21

तरी आतां योगद्रुमा । मुद्रा सोडीं ह्या नसती उत्तमा । नाहीं तरी शिक्षा पावसी नेमा । ठाईं ठाईं महाराजा ॥

Taree aataa yoga-drumaa | Mudraa sodee hyaa nasatee uttamaa | Naahee taree shikshaa paavasee nemaa | Thaaee thaaee Mahaaraajaa ||

Ovee 22

अगा तव गुरु ऐसा कोण । वेदविधिच्या प्राज्ञेंकरुन । पूर्ण आगळीक पंथ निर्मून । जगामाजी मिरवतो ॥

Agaa tava guru aisaa konu | Veda-vidhi-chyaa praajnyen-karunu | Poorna aagaleeka pantha nirmuunu | Jagaa-maajee miravato ||

Ovee 23

अगा स्वबुद्धीं तर्क करुन । भलतेंचि मत करी स्थापन । तो प्राज्ञिक नव्हे मुर्खाहून । शतमूर्ख म्हणावा ॥

Agaa svabuddhee tarka karunu | Bhalatenchi mata karee sthaapanu | Toh praajnyika navhe murkhaa-huunu | Shata-moorkha mhanaavaa ||

Ovee 24

ऐसी ऐकतां भद्रगोष्टी । मच्छिंद्र संतप्त झाला पोटीं । म्हणे मशका खोटी । वल्गना करिसी अपार ॥

Aisee aikataa Bhadra-goshtee | Machchindra santapta jhaalaa potee | Mhane mashakaa khatee | Valganaa karisee apaara ||

Ovee 25

अरे शतमुर्खाहूनि मूर्ख । म्हणूनि बोलसी दुःखदायक । परमात्मा क्षोभवूनि पातक । भार वाहिला निजमौळी ॥

Arey shata-murkhaahuuni moorkhu | Mhanuuni bolasee dukhadaayaku | Paramaatmaa kshobhavuuni paataku | Bhaara vaahilaa nijamaulee ||

Ovee 26

अरे आत्मा क्षोभतां पराचा । पापभार होत ब्रह्मांडींचा । तस्मात् तव गुरु कैंचा । दुजा गुरु विलोकीं ॥

Arey aatmaa kshobhataa paraachaa | Paapabhaara hota Brahmaandeenchaa | Tasmaatu tava guru kainchaa | Dujaa guru vilokee ||

Ovee 27

अरे नष्टा दुर्जन अधमा । तव दर्शने स्नान करणें आम्हां । आतां उगाचि जाय आपुल्या कामा । शिक्षा पावसील मम हस्ते ॥

Arey nashtaa durjana adhamaa | Tava darshane snaana karane aamhaa | Aataa ugaachi jaaya aapulyaa Kaamaa | Shikshaa paavaseela mama haste ||

Ovee 28

ऐशापरी मच्छिंद्रनाथाचें भाषण । ऐकतां वीरभद्राचें क्षोभलें मन । म्हणे भ्रष्टा तुझा प्राण । आतांचि घेईन ये काळीं ॥

Aishaaparee Machchindranaathaache bhaashanu | Aikataa Veerabhadraache kshobhale manu | Mhane bhrashtaa tujhaa praanu | Aataanchi gheeena ye kaalee ||

Ovee 29

मग करीं कवळूनि सायकासन । सत्वर रगडूनि लाविला गुण । निर्वाण अर्धचंद्र बाण । तूणीरांतूनि काढिला ॥

Maga karee kavaluuni saaya-kaasanu | Satvara ragaduuni laavilaa gunu | Nirvaana ardha-chandra baanu | Tooneeraan-tuuni kaadhilaa ||

Ovee 30

तें पाहूनि मच्छिंद्रनाथ । म्हणे पतित झालासी उन्मत्त । अरे उद्धटा आपुलें अहित । जनांमाजी मिरविसी ॥

Tey paahuuni Machchindra Naathu | Mhane patita jhaalaasee unmattu | Arey uddhataa aapule ahitu | Janaan-maajee miravisee ||

Ovee 31

अरे सायकासन सिद्ध करुन । सोंग दाविसी मजलागून । परी हें बरवे नोहे मरण । ये काळीं पावसी ॥

Arey saayakaasana siddha karunu | Songa daavisee majalaaguunu | Paree hey barave nohe maranu | Ye kaalee paavasee ||

Ovee 32

अरे ऐसें सोंग मजकारण । कित्येक झाल अवलोकून । बहुरुप्याचें खडतरपण । शूरत्व रणीं मिरवेना ॥

Arey aise songa majakaaranu | Kityeka jhaala avalokuunu | Bahurupyaache khadatarapanu | Shooratva ranee miravenaa ||

Ovee 33

कीं अजाकंठींचें लंबस्तन । परी नातुडे त्यांत दुग्धपान । तेवीं तूं दाखविसी हावभाव करुन । परी क्षणैक क्षीण होसील कीं ॥

Kee ajaakantheenche lambastanu | Paree naatude tyaanta dugdhapaanu | Tevee too daakhavisee haavabhaava karunu | Paree kshanaika ksheena hoseela kee ||

Ovee 34

वीरभद्र म्हणे मूर्खा ऐक । तूतें दावीन यमलोक । तव आयुष्य सरलें सकळिक । म्हणूनि येथें आलासी ॥

Veerabhadra mhane moorkhaa aiku | Toote daaveena yamaloku | Tava aayushya sarale sakaliku | Mhanuuni yethe aalaasee ||

Ovee 35

तरी मी तूतें काळक्षय । प्रगट झालों आहें प्रत्यक्ष । तरी तव गुरु प्रतापदक्ष । कैसा आहे पाहूं दे ॥

Taree mee toote kaalakshayu | Pragata jhaalo aahe pratyakshu | Taree tava guru prataapa-dakshu | Kaisaa aahe paahoo de ||

Ovee 36

मच्छिंद्र म्हणे मशकासाठीं । मेरु मिळवील काय नगांची कोटी । कीं महाक्षीराब्धी घेऊनि नरोटी । भीक मागेल पोटातें ॥

Machchindra mhane mashakaa-saathee | Meru milaveela kaaya nagaanchee kotee | Kee mahaa-ksheera-abdhee gheuuni narotee | Bheeka maagela potaate ||

Ovee 37

मूर्खा ऐक वचनार्थ । मम गुरुचा मौळीं वरद हस्त । तेणें होतसे शरणागत । मानव दानव देवादि ॥

Moorkhaa aika vachana-arthu | Mama guruchaa maulee varada hastu | Tene hotase sharanaagatu | Maanava daanava devaadi ||

Ovee 38

तेथें अर्भका तुझा पाड । किमर्थ आधीं मिरविसी कोड । महासविता तप्त उजेड । खद्योतातें मिरवेना ॥

Tethe arbhakaa tujhaa paadu | Kimartha aadhee miravisee kodu | Mahaa-Savitaa tapta ujedu | Khadyotaate miravenaa ||

Ovee 39

वीरभद्र म्हणे तूं काय करिशी । मरणकाळीं फांटा फुटला तुजसा । आतां क्षणेंचि भूमीपाशीं । करीन नव्हतासि ऐसें ॥

Veerabhadra mhane too kaaya karishee | Marana-kaalee phaantaa phutalaa tujasaa | Aataa kshanenchi bhoomee-paashee | Kareena navhataasi aise ||

Ovee 40

अरे तव ग्रीवेतें काळपाश । आधींच पावलें आयुष्य नाश । म्हणूनि मूर्खा तूतें हौस । ये वादा स्फुरलासी ॥

Arey tava greevete kaalapaashu | Aadheencha paavale aayushya naashu | Mhanuuni moorkhaa toote hausu | Ye vaadaa sphuralaasee ||

Ovee 41

ऐसें म्हणनि वीरभद्रानें । गुणीं सज्जिलें अस्त्रविंदान । म्हणे भ्रष्टा सावधान । राममंत्र जल्पीं कां ॥

Aise mhanani Veerabhadraane | Gunee sajjile astra-vindaanu | Mhane bhrashtaa saavadhaanu | Raama-mantra jalpee kaa ||

Ovee 42

मच्छिंद्र म्हणे राममंत्र । तूतें वाटला अपवित्र । परी तेणेंचि सुखी पंचवक्र । दुःखलेशी मुकलासे ॥

Machchindra mhane Raama-mantru | Toote vaatalaa apavitru | Paree tenenchi sukhee panchavakru | Dukhaleshee mukalaase ||

Ovee 43

अरे राममंत्रें वाल्या तरला । तें नाम तारील आतांचि मजला । परी सावध तूं होई कां वहिला । राममंत्रावेगळा ॥

Arey Raama-mantre vaalyaa taralaa | Tey naama taareela aataanchi majalaa | Paree saavadha too hoee kaa vahilaa | Raama-mantraa-vegalaa ||

Ovee 44

ऐसें म्हणूनि कक्षे झोळी । विलोकूनि भस्म करीं कवळी । मग शस्त्रास्त्रीं तेणें काळीं । वज्रस्थापना जल्पतसे ॥

Aise mhanuuni kakshe jholee | Vilokuuni bhasma karee kavalee | Maga shastra-astree tene kaalee | Vajra-sthaapanaa jalpatase ||

Ovee 45

पूर्ण प्रयोग घालूनि धाटीं । भोंवतीं फिरवी भस्मचिमुटी । तेणें करुनि वज्रदाटी । दाही दिशा मिरवीतसे ॥

Poorna prayoga ghaaluuni dhaatee | Bhonvatee phiravee bhasma-chimutee | Tene karuni vajradaatee | Daahee dishaa miraveetase ||

Ovee 46

आणिक करीं कवळूनि भस्म । यासी विलोकी योगद्रुम । तों वीरभद्रें सायकें परम । निर्वाण बाण सोडिला ॥

Aanika karee kavaluuni bhasmu | Yaasee vilokee yogadrumu | Toh Veerabhadre saayake paramu | Nirvaana baana sodilaa ||

Ovee 47

तो बाण येतां किंकाटत । दृष्टीं पाहे मच्छिंद्रनाथ । मग आपुले मानी मनांत । बाण आहे तृणासम ॥

Toh baana yetaa kinkaatatu | Drishtee paahe Machchindra Naathu | Maga aapule maanee manaantu | Baana aahe trinaasama ||

Ovee 48

ऐसें म्हणूनि स्तब्धदृष्टी । उभा करीं कवळूनि भस्मचिमुटी । तवं तो बाण नभापोटीं । संचरुनि उतरतसे ॥

Aise mhanuuni stabdha-drishtee | Ubhaa karee kavaluuni bhasma-chimutee | Tava toh baana nabhaapotee | Sancharuni utaratase ||

Ovee 49

मच्छिंद्रनाथातें लक्षून । खालीं उतरतसे घ्यावया प्राण । तों सबळ बळें वज्र येऊन । प्रहार करितें पैं झालें ॥

Machchindranaathaate lakshuunu | Khaalee utaratase ghyaavayaa praanu | Toh sabala bale Vajra yeuunu | Prahaara karite pai jhaale ||

Ovee 50

तरी तें वज्र वरिष्ठ । आदळतांचि बाण झाला पिष्ट । तें पाहूनि वीरभद्र वरिष्ठ । परम चित्तीं क्षोभला ॥

Taree tey Vajra varishthu | Aadalataanchi baana jhaalaa pishtu | Tey paahuuni Veerabhadra varishthu | Parama chittee kshobhalaa ||

Ovee 51

मग शक्तिअस्त्र देदीप्यमान । योजिता झाला रुद्रनंदन । सज्ज करुनि सायकसंधान । साधूनियां प्रेरिलें ॥

Maga shaktiastra daideepyamaanu | Yojitaa jhaalaa Rudra-nandanu | Sajja karuni saayakasandhaanu | Saadhuuniyaa prerile ||

Ovee 52

सवेंचि काढूनि दुसरा बाण । नागास्त्र तयावरी स्थापून । तोही चुंबीत पावला गगन । पाठोपाठ शक्तीच्या ॥

Sarvechi (Savenchi) kaadhuuni dusaraa baanu | Naagaastra tayaavaree sthaapuunu | Tohee chunbeeta paavalaa gaganu | Paathopaatha shakteenchyaa ||

Ovee 53

परी ती शक्ती बलाढ्य बहुत । स्वर्गी मिरवे शब्द करीत । ऐकतां शब्द भयभीत । सकळ मही झाली असे ॥

Paree tee shaktee balaadhya bahutu | Svargee mirave shabda kareetu | Aikataa shabda bhayabheetu | Sakala mahee jhaalee ase ||

Ovee 54

दिग्गज पळती रानोरान । शेष न ठेवी आपुली मान । वराह पाहूनि अति निर्वाण । दंताने मही सरसावी ॥

Diggaja palatee raano-raanu | Shesha na thevee aapulee maanu | Varaaha paahuuni ati nirvaanu | Dantaane mahee sarasaavee ||

Ovee 55

कूर्म करीतसे सबळ पृष्ठी । पाहूं पातले देव विमानदाटीं । तेही पाहूनि कपाटपोटी । संचरुनि पळतात ॥

Koorma kareetase sabala prishthee | Paahoo paatale deva vimaana-daatee | Tehee paahuuni kapaatapotee | Sancharuni palataata ||

Ovee 56

देवविमानीं हडबड । पाहूनि उड्डगण पळती पाड । सोडूनि आपुले कार्य उघड । नभामाजी सरळले ॥

Deva-vimaanee hadabadu | Paahuuni uddagana palatee paadu | Soduuni aapule kaarya ughadu | Nabhaamaajee saralale ||

Ovee 57

देव दानव यक्ष दैत्य । म्हणती पावला प्रळयमृत्यु । ही शक्ति नोहे प्रळय समस्त । मही बुडवील वाटतसे ॥

Deva Daanava Yaksha Daityu | Mhanatee paavalaa pralaya-mrityu | Hee shakti nohe pralaya samastu | Mahee budaveela vaatatase ||

Ovee 58

सबळ बळिष्ठ ती मही कांपत । तेणें नगकड्यांची खांचणी होत । मायलेक चुकूनि निश्चित । रुदन करिती हंबरडे ॥

Sabala balishtha tee mahee kaanpatu | Tene nagakadyaanchee khaanchanee hotu | Maayaleka chukuuni nishchitu | Rudana karitee hanbarade ||

Ovee 59

सहस्त्र विजूंचा कडकडाट । दावूनि शब्द अनिवारलोट । नभमंडळ पाहूनि नीट । शक्ती भेदिली वज्रातें ॥

Sahastra vijoonchaa kadakadaatu | Daavuuni shabda anivaara-lotu | Nabha-mandala paahuuni neetu | Shaktee bhedilee vajraate ||

Ovee 60

तेणें वज्र अति क्षीण । होऊनि पडलें गगनाहून । पुढें मच्छिंद्राचा लक्षूनि प्राण । हरावया येतसे ॥

Tene Vajra ati ksheenu | Houuni padale gaganaahuunu | Pudhe Machchindra-achaa lakshuuni praanu | Haraavayaa yetase ||

Ovee 61

यावरी नागास्त्र निःशक्त । तें पाहूनि मच्छिंद्रनाथ । त्वरें कवळूनि भस्म चिमुटींत । रुद्रास्त्र प्रेरीतसे ॥

Yaavaree Naagaastra nishaktu | Tey paahuuni Machchindra Naathu | Tvare kavaluuni bhasma chimuteentu | Rudraastra prereetase ||

Ovee 62

त्यासवेंचि योजूनि खगेंद्र अस्त्राते । पाठोपाठीं प्रेरीत । परी रुद्रास्त्र झालें व्यक्त । रुद्र एकादश प्रतापी ॥

Tyaasavenchi yojuuni khagendra astraate | Paathopaathee prereetu | Paree Rudraastra jhaale vyaktu | Rudra ekaadasha prataapee ||

Ovee 63

एकादशरुद्रचूडामणी । शक्तीतें तल्लीन करी कवळूनी । तेणें हस्त पाद मूर्धनी । क्षीण होऊनि पडियेली ॥

Ekaadasha-Rudra-choodaamanee | Shakteete talleena karee kavaluunee | Tene hasta paada moordhanee | Ksheena houuni padiyelee ||

Ovee 64

शक्ती पडतां खचूनि महीं । रुद्र मिरवले अदृश्य देहीं । येरीकडे खगेंद्र अही । अस्त्रा अस्त्र भक्षेतसे ॥

Shaktee padataa khachuuni mahee | Rudra miravale adrishya dehee | Yereekade khagendra ahee | Astraa astra bhakshetase ||

Ovee 65

तेणें नागास्त्र त्वरित । अदृश्य झालें युद्धरहित । यावरी अस्त्र विनयासुत । तेंही झालें अदृश्य ॥

Tene Naagaastra tvaritu | Adrishya jhaale yuddha-rahitu | Yaavaree astra vinataasutu (vinayaasutu) | Tenhee jhaale adrishya ||

Ovee 66

यावरी वीरभद्र प्रतापतरणी । वातास्त्र प्रेरिता झाला गगनीं । तें मच्छिंद्रनाथ विलोकुनी । पर्वतास्त्र सोडितसे ॥

Yaavaree Veerabhadra prataapa-taranee | Vaataastra preritaa jhaalaa gaganee | Tey Machchindra Naatha vilokunee | Parvata-astra soditase ||

Ovee 67

तेणें कोंडिला अवघा वात । मग वज्रास्त प्रेरी महारुद्रसुत । तेणेंकरुनि चूर्ण पर्वत । अदृश्यपणीं मिरवला ॥

Tene kondilaa avaghaa vaatu | Maga vajraasta preree mahaa-Rudra-sutu | Tenenkaruni choorna parvatu | Adrishyapanee miravalaa ||

Ovee 68

यापरी प्रतापी वीरभद्र त्वरित । प्रेरिता झाला अग्न्यस्त्र । ते पाहूनि मच्छिंद्रनाथ । जलदास्त्र प्रेरीतसे ॥

Yaaparee prataapee Veerabhadra tvaritu | Preritaa jhaalaa agnyastru | Tey paahuuni Machchindra Naathu | Jaladaastra prereetase ||

Ovee 69

त्यानें सकळ अग्नि विझवून । करितें झालें अदृश्य गमन । यावरी वीरभद्रें कामास्त्र सोडून । कामव्यथा योजीतसे ॥

Tyaane sakala agni vijhavuunu | Karite jhaale adrishya gamanu | Yaavaree Veerabhadre Kaamaastra soduunu | Kaama-vyathaa yojeetase ||

Ovee 70

त्यावरी विरक्तनाथ मच्छिंद्र । प्रेरिता झाला रत्यस्त्र । तेणेंकरुनि काम पळत । सुख पावला रतिसंगें ॥

Tyaavaree virakta-Naatha Machchindru | Preritaa jhaalaa ratyastru | Tenenkaruni kaama palatu | Sukha paavalaa ratisange ||

Ovee 71

यावरी वीरभद्र दक्ष । प्रेरिता झाला महोरगास्त्र । तें पाहूनि मच्छिंद्रनाथ । संजिवनी प्रेरितसे ॥

Yaavaree Veerabhadra Dakshu | Preritaa jhaalaa Mahoragaastru | Tey paahuuni Machchindra Naathu | Sanjivanee preritase ||

Ovee 72

वीरभद्र तो वैश्वानर । प्रेरिता झाला दानवास्त्र । मच्छिंद्रनाथ अति तत्पर । देवास्त्र प्रेरितसे ॥

Veerabhadra toh Vaishvaanaru | Preritaa jhaalaa Daanava-astru | Machchindra Naatha ati tatparu | Devaastra preritase ||

Ovee 73

मग अस्त्र तें बळवंत । देव दानव प्रगटले अमित । ते पाहूनियां उभयतांते । स्वग्रीवा तुकविती ॥

Maga astra tey balavantu | Deva Daanava pragatale amitu | Tey paahuuniyaa ubhayataante | Svagreevaa tukavitee ||

Ovee 74

परस्परें धन्य धन्य । वदोनि हृदयीं करिती मान । गदगदोनि हास्यवचन । एकमेका बोलती ॥

Paraspare dhanya dhanyu | Vadoni hridayee karitee maanu | Gadagadoni haasyavachanu | Ekamekaa bolatee ||

Ovee 75

वीरभद्र म्हणे सकळे महीं । वीर जिंकिलें भद्रयुद्धें प्रवाहीं । परी मच्छिंद्रा तुजसमान ये देहीं । देखिला नाहीं कोणीच ॥

Veerabhadra mhane sakale mahee | Veera jinkile bhadrayuddhe pravaahee | Paree Machchindraa tujasamaana ye dehee | Dekhilaa naahee koneecha ||

Ovee 76

मच्छिंद्र म्हणे वरदहस्त । पुढें पहा भद्रजात । येरी म्हणे म्हणे अविनाशवंत । गुरु आहे माझा कीं ॥

Machchindra mhane varadahastu | Pudhe pahaa bhadrajaatu | Yeree mhane avinaashavantu | Guru aahe maajhaa kee ||

Ovee 77

वीरभद्र तुकावूनि मान । म्हणे गुरु तुझा आहे प्राज्ञ । आणि तूंहि त्यांत अससी धन्य । प्राज्ञीकवंत सद्यशा ॥

Veerabhadra tukaavuuni maanu | Mhane guru tujhaa aahe praajnyu | Aani toonhi tyaanta asasee dhanyu | Praajnyeekavanta sadyashaa ||

Ovee 78

ऐसें देवास्त्र युक्तप्रयुक्त । दानव करुनि सकळ शांत । अदृश्यपणीं स्वस्थानांत जाऊनियां पोचलें ॥

Aise devaastra yukta-prayuktu | Daanava karuni sakala shaantu | Adrishyapanee sva-sthaana-anta jaauuniyaa pochale ||

Ovee 79

यावरी वीरभद्र ब्रह्मास्त्र । प्रेरिता झाला अति पवित्र । तें पाहूनियां वरदपात्र । विध्यस्त्र प्रेरितसे ॥

Yaavaree Veerabhadra Brahmaastru | Preritaa jhaalaa ati pavitru | Tey paahuuniyaa varadapaatru | Vidhyastra preritase ||

Ovee 80

तें प्रगटतां चतुर्भुजमूर्ती । विधी लागे चरणाप्रती । यावरी कार्तिकास्त्र भद्रजाती । सोडिता झाला तत्क्षणीं ॥

Tey pragatataa chaturu-bhuja-moortee | Vidhee laage charanaapratee | Yaavaree kaartika-astra Bhadra-jaatee | Soditaa jhaalaa tatkshanee ||

Ovee 81

तें पाहूनियां दत्तवरदपाणी । स्त्रीअस्त्र सोडित गगनीं । तें बोलतां लावण्यखाणीं । स्वामीलागी विहिताती ॥

Tey paahuuniyaa Datta-varada-paanee | Streeastra sodita gaganee | Tey bolataa laavanya-khaanee | Svaamee-laagee vihitaatee ||

Ovee 82

तेणेंकरुनि कार्तिकास्त्र । तत्क्षणीं पावलें शांत । यावरी भद्र तो काळास्त्र । प्रेरिता झाला तत्क्षणीं ॥

Tenenkaruni kaartika-astru | Tatkshanee paavale shaantu | Yaavaree Bhadra toh kaalaastru | Preritaa jhaalaa tatkshanee ||

Ovee 83

तें पाहुनि मच्छिंद्रनाथ । मायाप्रळयी प्रेरिलें अस्त्र । तेणें काळ भक्षूनि पवित्र । पंचतत्त्व कवळीतसे ॥

Tey paahuni Machchindra Naathu | Maayaa-pralayee prerile astru | Tene kaala bhakshuuni pavitru | Pancha-tattva kavaleetase ||

Ovee 84

तें पाहूनि सकळ देव । करिते झालें मच्छिंद्रस्तव । म्हणती महाराजा युगभाव । सकळ नाश पावेल कीं ॥

Tey paahuuni sakala devu | Karite jhaale Machchindrastavu | Mhanatee Mahaaraajaa yugabhaavu | Sakala naasha paavela kee ||

Ovee 85

म्हणती महाराजा कलिभाग । पुढें आहे अनंतयुग । तों आजि तुम्ही सकळ याग । विनाशरुपी पाहतां कीं ॥

Mhanatee Mahaaraajaa kalibhaagu | Pudhe aahe anantayugu | Toh aaji tumhee sakala yaagu | Vinaasha-rupee paahataa kee ||

Ovee 86

तरी आतां कृपाकरुन । मायाप्रळय घ्या आवरुन । मग देववाणी श्रवणीं ऐकून । वासनीक अस्त्र प्रेरितसे ॥

Taree aataa kripaa-karunu | Maayaa-pralaya ghyaa aavarunu | Maga devavaanee shravanee aikuunu | Vaasaneeka astra preritase ||

Ovee 87

तेणें मायाप्रळय हरला । मायाउत्पत्तिप्रयोग राहिला । मग सकळ विमानें उतरुनि महीला । देव नमिति मच्छिंद्राला ॥

Tene maayaa-pralaya haralaa | Maayaa-utpatti-prayoga raahilaa | Maga sakala vimaane utaruni maheelaa | Deva namiti Machchindraa (Machchindraalaa) ||

Ovee 88

ब्रह्मा विष्णु आणि रुद्र । स्तवनें केला शांत मच्छिंद्र । मग संनिध बोलावूनि वीरभद्र । करीं कर ओपिती ॥

Brahmaa Vishnu aani Rudru | Stavane kelaa shaanta Machchindru | Maga sannidha bolaavuuni Veerabhadru | Karee kara opitee ||

Ovee 89

म्हणती कविनारायण मच्छिंद्रनाथ । तरी आपण वाढवावी सदैव प्रीत । ऐसें वीरभद्रातें सांगूनि समस्त । प्रेमें प्रीती वाढविती ॥

Mhanatee kavi-Naaraayana Machchindra Naathu | Taree aapana vaadhavaavee sadaiva preetu | Aise Veerabhadraate saanguuni samastu | Preme preetee vaadhavitee ||

Ovee 90

यावरी बोले रुद्र प्रसन्न होऊन । कीं मच्छिंद्राची कामना कोण । ती मीच पूर्ण करीन । वरदचित्तेंकरुनिया ॥

Yaavaree bole Rudra prasanna houunu | Kee Machchindraachee kaamanaa konu | Tee meecha poorna kareenu | Varadachittenkaruniyaa ||

Ovee 91

धन्य आहे मच्छिंद्रनाथ । युद्धीं कुशल प्रतापवंत । धन्य श्रीगुरु मिळाला त्यातें । प्रतापवंत आगळा ॥

Dhanya aahe Machchindra Naathu | Yuddhee kushala prataapavantu | Dhanya shreeguru milaalaa tyaate | Prataapavanta aagalaa toh ||

Ovee 92

मज समान युद्धनेमीं । पातलो यासी युद्धभूमीं । परी न देखों युद्धसंगमीं । मच्छिंद्रासमान पुरुषार्थ ॥

Maja samaana yuddhanemee | Paatalo yaasee yuddha-bhoomee | Paree na dekho yuddha-sangamee | Machchindraa-samaana purusha-artha ||

Ovee 93

म्यां पूर्वी रावण बळी भांडोन । सुखें देवीवर रणीं आणूनि । किन्नर गंधर्व थकित जाण । नाहीं पुढें ठेले मम युद्धीं ॥

Myaa poorvee Raavana Balee bhaandonu | Sukhe deveevara ranee aanuuni | Kinnara Gandharva thakita jaanu | Naahee pudhe thele mama yuddhee ||

Ovee 94

कल्पांतभैरव मातें नाम । देते झालें सुरासुर उत्तम । माझें जिंकावया युद्धकर्म । मिळाला नाहीं कोणीच ॥

Kalpaantabhairava maate naamu | Dete jhaale suraasura uttamu | Maajhe jinkaavayaa yuddhakarmu | Milaalaa naahee koneechu ||

Ovee 95

परी आजी खातरी कृत्याकृत्य । केली असे मच्छिंद्रनाथें । मग करी कवळूनि हृदयातें । धरिता झाला सप्रेम ॥

Paree aajee khaataree kritya-akrityu | Kelee ase Machchindranaathe | Maga karee kavaluuni hridayaate | Dharitaa jhaalaa sapremu ||

Ovee 96

म्हणे महाराजा योगद्रुमा । वेधक कामना असेल तुम्हा । तरी ती सांगूनि रुद्रोत्तमा । वरदसुखा पहुडवीं ॥

Mhane Mahaaraajaa yogadrumaa | Vedhaka kaamanaa asela tumhaa | Taree tee saanguuni Rudraottamaa | Varada-sukhaa pahudavee ||

Ovee 97

येरु म्हणे बा महाराजा । एक अर्थ तूं करुनि माझा । त्याते फळ देऊनिया जा । लोकोपकारीं मिरवावें ॥

Yeru mhane baa Mahaaraajaa | Eka artha too karuni maajhaa | Pari tyaate deuuniyaa jaa | Loka-upakaaree miravaave ||

Ovee 98

जैसे एक वायूचे आधीन यथार्थ । वर्षाकाळीं मेघ वर्षे जलातें । तेणें तुष्ट होय क्षितींत । चराचर अवघेंही ॥

Jaise eka vaayooche aadheena yathaarthu | Varshaa-kaalee megha varshe jalaate | Tene tushta hoya kshiteentu | Charaachara avaghenhee ||

Ovee 99

तन्न्याये कामना चित्तीं । विकार सांडी वरली मती । तरी कार्यगंधाच्या बैसोनि अर्थी । लोकोपकारीं मिरवावें ॥

Tannyaaye kaamanaa chittee | Vikaara saandee varalee matee | Taree kaarya-gandhaachyaa baisoni arthee | Loka-upakaaree miravaave ||

Ovee 100

तरी तो अर्थ म्हणाल कोण । महाराजा करा श्रवण । म्यां कामनी वरिला विद्याकाम । साबरीविद्या महाराजा ॥

Taree toh artha mhanaala konu | Mahaaraajaa karaa shravanu | Myaa kaamanee varilaa vidyaakaamu | Saabaree Vidyaa Mahaaraajaa ||

Ovee 101

तरी त्या मंत्रबोलासमान । आपण वहिवाटा ये देहीं धर्म । त्वरें जाऊनि जगाचा काम । मंत्रापाठीं परवावा ॥

Taree tyaa mantrabolaasamaanu | Aapana vahivaataa ye dehee dharmu | Tvare jaauuni jagaachaa kaamu | Mantraapaathee puravaavaa (paravaavaa) ||

Ovee 102

एवं वर ओपूनि मातें । लोट लोटवा कृपासरिते । मग अवश्य म्हणे मच्छिंद्रातें । कार्य सहसा करीन मी ॥

Evam vara opuuni maate | Lota lotavaa kripaa-sarite | Maga avashya mhane Machchindraate | Kaarya sahasaa kareena mee ||

Ovee 103

ऐसें बोलूनि वरदयुक्तीं । करतळा देत प्रसन्नचित्तीं । यापरी सकळ देव बोलती । प्रसन्न होऊनि तयातें ॥

Aise boluuni varada-yuktee | Karatalaa deta prasannachittee | Yaaparee sakala deva bolatee | Prasanna houuni tayaate ||

Ovee 104

म्हणती वीरभद्रें दिधला वर । तया साह्य असों आम्ही समग्र । मंत्रपोटीं कार्य थोर । आम्ही करुं सहसाही ॥

Mhanatee Veerabhadre didhalaa varu | Tayaa saahya aso aamhee samagru | Mantrapotee kaarya thoru | Aamhee karu sahasaahee ||

Ovee 105

ऐसें बोलूनि वरदयुक्ती । मग मच्छिंद्र म्हणे नमस्कार सर्वांप्रती । रुद्र ब्रह्मा चक्रवर्ती । भावेकरुनि नमियेला ॥

Aise boluuni varada-yuktee | Maga Machchindra mhane namaskaara sarvaanpratee | Rudra Brahmaa chakravartee | Bhaave-karuni namiyelaa ||

Ovee 106

विष्णुपदीं ओपितां मौळी । तोही त्यातें कृपें न्याहाळी । परम प्रेमें हृदयकमळीं । धरिता झाला स्नेहाळ तो ॥

Vishnupadee opitaa maulee | Tohee tyaate kripe nyaahaalee | Parama preme hridaya-kamalee | Dharitaa jhaalaa snehaa-la toh ||

Ovee 107

म्हणे वत्सा पूर्णकोटी । जेथें पडतां जीव संकटीं । माझे स्मरण करितां ओंठीं । दृश्य होईन त्या ठाया ॥

Mhane vatsaa poornakotee | Jethe padataa jeeva sankatee | Maajhe smarana karitaa onthee | Drishya hoeena tyaa thaayaa ||

Ovee 108

दृश्य होतां संकटराशी । निवारीन मी निश्चयेसी । मग चक्र अस्त्र देऊनि त्यातें । तुष्ट मानसीं केला तो ॥

Drishya hotaa sankata-raashee | Nivaareena mee nishchayesee | Maga chakra astra deuuni tyaate | Tushta maanasee kelaa toh ||

Ovee 109

यापरी नंदिश उमानाथ । तोही प्रसन्न होऊनि त्यातें । प्रेमें कवळूनि हृदयातें । त्रिशूळास्त्र ओपीतसे ॥

Yaaparee nandisha Umaanaathu | Tohee prasanna houuni tyaate | Preme kavaluuni hridayaate | Trishoola-astra opeetase ||

Ovee 110

यापरी नाभितनया नमितां । तोही वदे प्रसन्नचित्ता । शापादपि सविता । संजोगिलें तयासी ॥

Yaaparee naabhi-tanayaa namitaa | Tohee vade prasanna-chittaa | Shaapaadapi Savitaa | Sanjogile tayaasee ||

Ovee 111

जें वाणीनें निघे अक्षर । तें होय साचोकार । शुभाशुभ कर्मावर । फळें पावती गोमटीं ॥

Je vaaneene nighe aksharu | Tey hoya saachokaaru | Shubha-ashubha karmaavaru | Phale paavatee gomatee ||

Ovee 112

ऐसें वदूनि विधिराज । तुष्ट केला तपोभुज । यापरी शक्र नमी ओज । तोही वर ओपीतसे ॥

Aise vaduuni Vidhiraaju | Tushta kelaa tapobhuju | Yaaparee Shakra namee oju | Tohee vara opeetase ||

Ovee 113

मग वज्रास्त्र कां पूर्ण । त्यातें दिधलें कृपा करुन । मग अस्त्रमंत्र सांगून । वज्रहस्त ओपिला ॥

Maga vajraastra kaa poornu | Tyaate didhale kripaa karunu | Maga astramantra saanguunu | Vajrahasta opilaa ||

Ovee 114

यावरी नमितां देव कुबेर । तोही होऊनियां उदार । सिद्धि देऊनि समग्र । दासी केल्या तयाच्या ॥

Yaavaree namitaa deva Kuberu | Tohee houuniyaa udaaru | Siddhi deuuni samagru | Daasee kelyaa tayaachyaa ||

Ovee 115

यावरी वरुण भावें नमितां । तोंही प्रसन्न होऊनि चित्ता । आपास्त्रमंत्रभोक्ता । केला असे त्वरेनें ॥

Yaavaree Varuna bhaave namitaa | Tonhee prasanna houuni chittaa | Aapa-astramantra-bhoktaa | Kelaa ase tvarene ||

Ovee 116

त्या मंत्राचा होतां पाठ । आपोआप धरेते नीर उठे । सकळ सारितां लोटूनि लोट । दिशे दिशे मिरवती ॥

Tyaa mantra-achaa hotaa paathu | Aapoaapa dharete neera uthe | Sakala saaritaa lotuuni lotu | Dishe dishe miravatee ||

Ovee 117

यापरी नमितां द्विमूर्धनी । तोही आल्हादे चित्तकामनीं । वर दिधला मंत्रअग्नी । स्मरण होतां प्रगटावें ॥

Yaaparee namitaa dvi-moordhanee | Tohee aalhaade chitta-kaamanee | Vara didhalaa mantraagnee | Smarana hotaa pragataave ||

Ovee 118

यापरी नमितां देव अश्विनी । तोही देत मंत्रमोहनी । असो सर्व देवी वरदपाणी । एकएकांनीं ओपिला ॥

Yaaparee namitaa deva Ashvinee | Tohee deta mantra-mohanee | Aso sarva Devee varada-paanee | Eka-ekaannee opilaa ||

Ovee 119

मग आपुलालें आसन योजून । सिद्ध करिते झाले गमन । यावरी मच्छिंद्र कर जोडून । विनवीतसे सकळिकां ॥

Maga aapulaale aasana yojuunu | Siddha karite jhaale gamanu | Yaavaree Machchindra kara joduunu | Vinaveetase sakalikaa ||

Ovee 120

म्हणे महाराजा स्वर्गवासी । मातें कामना वेधली कीं जीवासी । मणकर्णिकास्नान मानवांसी । आदर चित्ती वाटतसे ॥

Mhane Mahaaraajaa svargavaasee | Maate kaamanaa vedhalee kee jeevaasee | Manakarnikaasnaana maanavaansee | Aadara chittee vaatatase ||

Ovee 121

तरी मातें करावया स्नान । न्याल जरी कृपेंकरुन । तरी येऊनियां कामना पूर्ण । करीन आपुली महाराजा ॥

Taree maate karaavayaa snaanu | Nyaala jaree kripenkarunu | Taree yeuuniyaa kaamanaa poornu | Kareena aapulee Mahaaraajaa ||

Ovee 122

ऐसी ऐकूनि वचनयुक्ती । सकळ प्रसन्न झाले चित्तीं । मग स्वयें विमानीं वाहूनि श्रीपती । घेऊनियां चालिला ॥

Aisee aikuuni vachana-yuktee | Sakala prasanna jhaale chittee | Maga svaye vimaanee vaahuuni shreepatee | Gheuuniyaa chaalilaa ||

Ovee 123

विमानयानें आपुले बहुत । त्वरें पातले वैकुंठनाथ । मग आपुले आसनीं मच्छिंद्रनाथ । नेऊनियां बसविला ॥

Vimaanayaane aapule bahutu | Tvare paatale Vaikuntha Naathu | Maga aapule aasanee Machchindra Naathu | Neuuniyaa basavilaa ||

Ovee 124

आसनीं शयनीं भोजनीं । एकत्रपणी वर्ते चक्रपाणी । सकळ देव पातले स्वस्थानी । मच्छिंद्र वैकुंठीं राहिला ॥

Aasanee shayanee bhojanee | Ekatrapanee varte chakra-paanee | Sakala deva paatale svasthaanee | Machchindra Vaikunthee raahilaa ||

Ovee 125

मग नित्य मनकर्णिकेचें स्नान । मच्छिंद्रनाथ येत करुन । यावरी पूर्ण समाधिकारण । पाहूं ऐसें वाटतसे ॥

Maga nitya Manakarnikeche snaanu | Machchindra Naatha yeta karunu | Yaavaree poorna samaadhi-kaaranu | Paahoo aise vaatatase ||

Ovee 126

मग विष्णुसी म्हणे मच्छिंद्रनाथ । मेरुपाठार दाविजे मातें । म्यां समाधि घेतली पूर्वजन्मांत । तयां गोचर करावें ॥

Maga Vishnu-see mhane Machchindra Naathu | Meru-paathaara daavije maate | Myaa samaadhi ghetalee poorvajanmaantu | Tayaa gochara karaave ||

Ovee 127

अवश्य म्हणूनी नारायण । मेरुपाठारीं केले गमन । मग दाही समाधी दृष्टी पाहून । संतुष्ट झाला मानसीं ॥

Avashya mhanuunee Naaraayanu | Merupaathaaree kele gamanu | Maga daahee samaadhee drishtee paahuunu | Santushta jhaalaa maanasee ||

Ovee 128

नवनारायणांच्या समाधी नव । दहावी समाधी वासुदेव । ऐसा पाहूनि मनोभाव । पुनः येत वैकुंठी ॥

Nava Naaraayanaanchyaa samaadhee navu | Dahaavee samaadhee Vaasudevu | Aisaa paahuuni manobhaavu | Puna yeta Vaikunthee ||

Ovee 129

असो एक संवत्सर वैकुंठनाथ । ठेविता झाला प्रीतिवंत । मग पाचारुनि उमाकांत । नेता झाला कैलासासीं ॥

Aso eka sanvatsara Vaikuntha Naathu | Thevitaa jhaalaa preetivantu | Maga paachaaruni Umaakaantu | Netaa jhaalaa Kailaasaasee ||

Ovee 130

तेथेंही एक संवत्सरपर्यंत । राहता झाला मच्छिंद्रनाथ । स्थितिवृत्तीं स्नेह बहुत । वाढविले शिवाचे ॥

Yethenhee eka sanvatsara-paryantu | Raahataa jhaalaa Machchindra Naathu | Sthiti-vrittee sneha bahutu | Vaadhavile Shivaache ||

Ovee 131

यावरी कोणे एके दिवशी । इंद्र येऊनि कैलासासीं । भावें नमूनि महादेवासी । मच्छिंद्रनाथा नेतसे ॥

Yaavaree kone eke divashee | Indra yeuuni Kailaasaasee | Bhaave namuuni mahaadevaasee | Machchindra Naathaa netase ||

Ovee 132

यावरी तीन मास अमरावतीं । राहता झाला योगपती । तेथेही अत्यंत वाढवूनि प्रीती । निरोपातें मागतसे ॥

Yaavaree teena maasa amaraavatee | Raahataa jhaalaa yogapatee | Tethehee atyanta vaadhavuuni preetee | Niropaate maagatase ||

Ovee 133

तों विधीनें नारद पाठवून । नेलें सत्यलोकाकारण । तेथेही षण्मास राहून । विधिराज तोषविला ॥

Toh Vidheene Naarada paatha-vuunu | Nele satya-lokaa-kaaranu | Tethehee shanmaasa raahuunu | Vidhiraaja toshavilaa ||

Ovee 134

यापरी सकळ देव येऊनि तेथ । घेऊनि जाती मच्छिंद्रनाथ । एक एक दिन करुनि तीर्थ । सकळ देवांसी तोषविलें ॥

Yaaparee sakala deva yeuuni tethu | Gheuuni jaatee Machchindra Naathu | Eka eka dina karuni teerthu | Sakala devaansee toshavile ||

Ovee 135

सुरगण गंधर्व किन्नर यक्ष । पितृगयादि अर्यमा दक्ष । सकळ करुनि प्रीतीनें प्रत्यक्ष । तोचि एक मिरवला ॥

Suragana Gandharva Kinnara Yakshu | Pitrigayaadi Aryamaa Dakshu | Sakala karuni preeteene pratyakshu | Tochi eka miravalaa ||

Ovee 136

असो सप्तवर्षेपर्यंत । स्वर्गी राहिला मच्छिंद्रनाथ । सकळांचा गौरव घेऊनि अतिथ । पुसुनिया निघतसे ॥

Aso sapta-varshe-paryantu | Svargee raahilaa Machchindra Naathu | Sakalaanchaa gaurava gheuuni atithu | Pusuniyaa nighatase ||

Ovee 137

मग सकळ निघूनि स्वर्गवासी । बोळविती मच्छिंद्रासी । विमानीं वाहूनि मृत्युलोकासी । आणूनियां घातले ॥

Maga sakala nighuuni svargavaasee | Bolavitee Machchindraasee | Vimaanee vaahuuni mrityulokaasee | Aanuuniyaa ghaatale ||

Ovee 138

असो देव गेले स्वस्थानासी । येरीकडे मच्छिंद्र पृथ्वीसी । पुनः चालिला तीर्थाटनासी । करावया अत्यादरें ॥

Aso Deva gele svasthaanaasee | Yereekade Machchindra prithveesee | Puna chaalilaa teerthaatanaasee | Karaavayaa atyaadare ||

Ovee 139

भ्रमण करितां शुद्धमहीसी । जाता झाला केकाडदेशीं । तें परम स्थान पश्चिमदेशीं । वज्रवन पाहिलें ॥

Bhramana karitaa shuddha-maheesee | Jaataa jhaalaa Kekaadadeshee | Tey parama sthaana Pashchimadeshee | Vajravana paahile ||

Ovee 140

तंव त्या ठायीं वज्रभगवती । महादैवत प्रतापशक्ती । भावें नमूनि अंबिकामूर्ति । तीर्थस्नान करीतसे ॥

Tanva tyaa thaayee Vajra-Bhagavatee | Mahaa-daivata prataapa-shaktee | Bhaave namuuni Ambikaamoorti | Teertha-snaana kareetase ||

Ovee 141

तेथें तीनशें साठ कुंडे असती । परी उष्णोदकें भरलीं असती । तें पाहूनि परम चित्तीं । आश्चर्यातें मानीतसे ॥

Tethe teenashe saatha kunde asatee | Paree ushnodake bharalee asatee | Tey paahuuni parama chittee | Aashcharyaate maaneetase ||

Ovee 142

आश्चर्य मनांत योजूनि करित । कीं उष्णोदकें कुंडे भरित । तरी तयांची राहणी पुसुनि कोणास । आपण कुंडे निर्मावी ॥

Aashcharya manaanta yojuuni karitu | Kee ushnodake kunde bharitu | Taree tayaanchee raahanee pusuni konaasu | Aapana kunde nirmaavee ||

Ovee 143

निर्मूनि ये परी सर्वांहून । परमागळें उष्णोदक जीवन । मग सकळ तीर्थात करुनि स्नान । भगवतीठाया पातला ॥

Nirmuuni ye paree sarvaanhuunu | Paramaagale ushnodaka jeevanu | Maga sakala teerthaata karuni snaanu | Bhagavatee-thaayaa paatalaa ||

Ovee 144

पाचारुनि तीर्थाच्या पुजार्यासी । वृतांत पुसीला उष्णोदकासी । विचारितां सांगे त्यासी । उष्णोदककारण ते ॥

Paachaaruni teerthaachyaa pujaaryaasee | Vritaanta puseelaa ushnodakaasee | Vichaaritaa saange tyaasee | Ushnodaka-kaarana tey ||

Ovee 145

म्हणे पूर्वीं वसिष्ठें यज्ञ केला । तेव्हां सकळ देव पातले स्नानाला । त्यांनीं निर्मूनि उष्णोदकाला । कुंडे केलीं आपुलालीं ॥

Mhane poorvee Vasishthe yajnya kelaa | Tevhaa sakala Deva paatale snaanaalaa | Tyaannee nirmuuni ushnodakaalaa | Kunde kelee aapulaalee ||

Ovee 146

उष्णोदकीं स्नानाकरितां तात्कालिक । निर्मिते झाले सकळिक । आपुलीं नामें अलोलिक । कुंडांलागीं ठेविलीं ॥

Ushnodakee-snaanaa karitaa taatkaaliku | Nirmite jhaale sakaliku | Aapulee naame aloliku | Kundaanlaagee thevilee ||

Ovee 147

द्वादश वरुषें द्वादश दिवस । समस्त राहिले त्या ठायास । यज्ञ पावलिया पूर्णतेस । सकळ गेले स्वस्थाना ॥

Dvaadasha varushe dvaadasha divasu | Samasta raahile tyaa thaayaasu | Yajnya paavaliyaa poornatesu | Sakala gele svasthaanaa ||

Ovee 148

तीं कुंडें अद्यापपर्यंत । स्थानोस्थानीं आहेत । ऐसें ऐकूनि मच्छिंद्रनाथ । म्हणे योजिलें करावें ॥

Tee kunde adyaapaparyantu | Sthaano-sthaanee aahetu | Aise aikuuni Machchindra Naathu | Mhane yojile karaave ||

Ovee 149

मग सरस्वतीसरितापात्रीं । जी उंचवट जागा तया क्षेत्रीं । पाहुनि वाटिका पवित्र नेत्रीं । वरुणमंत्र जल्पतसे ॥

Maga Sarasvatee-saritaa-paatree | Jee unchavata jaagaa tayaa kshetree | Paahuni vaatikaa pavitra netree | Varuna-mantra jalpatase ||

Ovee 150

आपास्त्रमंत्रउच्चार पूर्ण । होतांचि प्रविष्ट झालें जीवन । भोगावतीचें उदक काढून । अग्निमंत्र जल्पतसे ॥

Aapa-astramantra-uchchaara poornu | Hotaanchi pravishta jhaale jeevanu | Bhogaavateeche udaka kaadhuunu | Agnimantra jalpatase ||

Ovee 151

अग्निमंत्र उच्चार होतां । प्रवाहीं लागला हुताशन तत्त्वतां । तेणेंकरुनि हुताशनतप्तता । पावती झाली ते समयी ॥

Agnimantra uchchaara hotaa | Pravaahee laagalaa hutaashana tattvataa | Tenenkaruni hutaashana-taptataa | Paavatee jhaalee tey samayee ||

Ovee 152

शिववरदकरीं त्रिशूळ हातीं । तो बुडाकडोनि टाकिला महीमायीं । तेणेकरुनि जीवन तप्त कुंडाप्रती । महीलागीं विराजलें ॥

Shiva-varada-karee Trishoola haatee | Toh budaakadoni taakilaa Maheemaayee | Tenekaruni jeevana tapta kundaapratee | Mahee-laagee viraajale ||

Ovee 153

भोगावतीचें उत्तम उदक । प्रगट होतां अलोलिक । आपण स्नान करोनि शुचिक । करी भगवती मातेतें ॥

Bhogaavateeche uttama udaku | Pragata hotaa aloliku | Aapana snaana karoni shuchiku | Karee Bhagavatee maatete ||

Ovee 154

भोगावतीचे उत्तम जीवन । अंबिकेप्रति होतां स्नान । मग ती मच्छिंद्रा प्रत्यक्ष होऊन । बोलती झाली सम्यक ॥

Bhogaavateeche uttama jeevanu | Ambikeprati hotaa snaanu | Maga tee Machchindraa pratyaksha houunu | Bolatee jhaalee samyaka ||

Ovee 155

म्हणे जिवलगा मच्छिंद्रनाथा । धन्य तूं प्रतापवंता । भोगावती जीवनानें मातें । स्नान घातलें योगींद्रा ॥

Mhane jivalagaa Machchindra Naathaa | Dhanya too prataapavantaa | Bhogaavatee jeevanaane maate | Snaana ghaatale yogeendraa ||

Ovee 156

तरी येथें एकमास वस्तीस वसावें सावकाश । मग बोळवीन स्वस्थचित्तास । तुजलागीं पुढारां ॥

Taree yethe ekamaasa vasteesa vasaave saavakaashu | Maga bolaveena svasthachittaasu | Tujalaagee pudhaaraa ||

Ovee 157

अवश्य म्हणोनि मच्छिंद्रनाथ । राहता झाला मास तेथ । मग रुचल्या अर्थी बोले देवीतें । बोलूनि काळ क्रमीतसे ॥

Avashya mhanoni Machchindra Naathu | Raahataa jhaalaa maasa tethu | Maga ruchalyaa arthee bole deveete | Boluuni kaala krameetase ||

Ovee 158

यावरी कोणे एके दिवशीं । मच्छिंद्र म्हणे अंबिकेसी । वज्रबाई नाम तुजसी । काय म्हणूनि सांगा हें ॥

Yaavaree kone eke divashee | Machchindra mhane Ambikesee | Vajrabaaee naama tujasee | Kaaya mhanuuni saangaa hey ||

Ovee 159

माता म्हणे तपोघना । वसिष्ठ करिता जाहला हवना । तें शक्र पातला स्थाना । यालागीं महाराजा ॥

Maataa mhane tapoghanaa | Vasishtha karitaa jaahalaa havanaa | Tey Shakra paatalaa sthaanaa | Yaalaagee Mahaaraajaa ||

Ovee 160

तंव सभास्थानीं सकळ ऋषी । बैसले होते महातापसी । तों इंद्र पातला देवकटकेंसी । सभास्थानीं बैसावया ॥

Tanva sabhaasthaanee sakala Rishee | Baisale hote mahaataapasee | Toh Indra paatalaa Deva-katakensee | Sabhaasthaanee baisaavayaa ||

Ovee 161

सभेंत येतां शचीनाथे । उत्थापन दिधलें नाहीं त्यातें । म्हणूनि क्षोभे अमरनाथ । वज्र लागीं प्ररितसे ॥

Sabhenta yetaa Shacheenaathe | Utthaapana didhale naahee tyaate | Mhanuuni kshobhe Amaranaathu | Vajra laagee praritase ||

Ovee 162

तें पाहूनियां दाशरथी राम । शक्तिमंत्रे दर्भ मंत्रून । सोडिता झाला वज्राकारण । बहु तांतडी लगबगें ॥

Tey paahuuniyaa Daasharathee Raamu | Shaktimantre darbha mantruunu | Soditaa jhaalaa Vajraakaaranu | Bahu taantadee lagabage ||

Ovee 163

मग त्या दर्भी मंत्रप्रयुक्ती । मी प्रगट झालें महाभगवती । वज्र गिळूनि उदर आहुती । करिते झालें ते समयीं ॥

Maga tyaa darbhee mantra-prayuktee | Mee pragata jhaale Mahaa-Bhagavatee | Vajra giluuni udara aahutee | Karite jhaale tey samayee ||

Ovee 164

यावरी शक्रें राम तो बोलून । पूर्ण केला समाधान । मग श्रीरामाचे स्तवन करुन । वज्र पुन्हां मागितलें ॥

Yaavaree Shakre Raama toh boluunu | Poorna kelaa samaadhaanu | Maga Shreeraamaache stavana karunu | Vajra punhaa maagitale ||

Ovee 165

मग तो प्रसन्न होऊनि चित्तीं । वज्र दिधलें मागुती । मग सकळ ऋषिदेवी मजप्रती । नांव ऐसें स्थापिलें ॥

Maga toh prasanna houuni chittee | Vajra didhale maagutee | Maga sakala Rishidevee majapratee | Naanva aise sthaapile ||

Ovee 166

यज्ञ जाहला समाप्ती । सकळ गेले स्नानाप्रती । परी श्रीरामें येऊनि ते क्षितीं । मातें स्थापिलें अद्यापि ॥

Yajnya jaahalaa samaaptee | Sakala gele snaanaapratee | Paree Shreeraame yeuuni tey Kshitee | Maate sthaapile adyaapi ||

Ovee 167

ती भोगवती येथें श्रेष्ठा । माझी केली प्राणप्रतिष्ठा । तें भोगावतीचें उदक श्रेष्ठा । मिळालें होते मजलागीं ॥

Tee Bhogavatee yethe shreshthaa | Maajhee kelee praana-pratishthaa | Tey Bhogaavateeche udaka shreshthaa | Milaale hote majalaagee ||

Ovee 168

किंवा आतां तुझे हातीं । स्नाना पावली भोगावती । परी रामाहूनि कृपामूर्ती । तुवां अधिक केले बा ॥

Kinvaa aataa tujhe haatee | Snaanaa paavalee Bhogaavatee | Paree Raamaahuuni kripaa-moortee | Tuvaa adhika kele baa ||

Ovee 169

रामें न्हाणिलें शीतोदकें । तुवां न्हाणिलें उष्णोदकें । आणि अखंडित पुण्यश्लोकें । भोगावती दिधली त्वां ॥

Raame nhaanile sheetodake | Tuvaa nhaanile ushnodake | Aani akhandita punyashloke | Bhogaavatee didhalee tvaa ||

Ovee 170

असो ऐशी संवादयुक्ती । झाल्याअंती त्या उभयतीं । उपरी मासाची झाली भरती । नाथ पुसूनी निघाला ॥

Aso aishee sanvaada-yuktee | Jhaalyaaantee tyaa ubhayatee | Uparee maasaachee jhaalee bharatee | Naatha pusuunee nighaalaa ||

Ovee 171

उत्तरदेशीं करितां गमन । अयोध्यें जातां तपोवन । द्वारावती तीर्थ करुन । अयोध्येसी पातला ॥

Uttaradeshee karitaa gamanu | Ayodhye jaataa tapodhanu | Dvaaraavatee teertha karunu | Ayodhye se paatalaa ||

Ovee 172

ती कथा बहु सुरस । होईल ती स्वीकारा पुढिले अध्यायास । धुंडीसुत नरहरिवंश । मालू सांगे गुरुकृपें ॥

Tee kathaa bahu surasu | Hoeela tee sveekaaraa pudhile adhyaayaasu | Dhundeesuta Naraharivanshu | Maaloo saange gurukripe ||

Ovee 173

स्वस्ति श्रीभक्तिकथासार । गोरक्षकाव्य किमयागार । सदा परिसोत भाविक चतुर । सप्तमाध्याय गोड हा ॥

Svasti Shreebhaktikathaa Saaru | Goraksha Kaavya Kimayaagaaru | Sadaa parisota bhaavika chaturu | Saptamaadhyaaya goda haa || श्रीकृष्णार्पणमस्तु । श्रीदत्तात्रेयार्पणमस्तु ॥ Shri Krishnarpanamastu | Shri Dattatreyarpanamastu इति श्रीनवनाथभक्तिसार सप्तमाध्याय संपूर्ण । Iti Shri Navnath Bhaktisar Adhyaya Saptama Sampurnah